طرح هادی روستایی، زندگی روستاییان، طرح های هادی روستایی، مشارکت روستایی

<![CDATA[عنوان: بررسی اثرات اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستاییالیل اطلاعات از روشهای آماری و جهت پردازش اطلاعات از نرم افزار SPSS استفاده شده است. همچنین به منظور ترسیم جداول و نمودارها از نرم افزار Excel و برای ترسیم نقشه ها از نرم افزار Arc GIS بهره برده شده است .
نکته مهم : برای دانلود متن کامل فایل پایان نامه ها به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
۱-۷-جامعه آماری ، حجم نمونه و متغیرهای تحقیق
جامعه آماری در این پژوهش ، روستاییان بخش مرکزی شهرستان رشت می باشند . بخش مرکزی شهرستان رشت در سال ۱۳۹۰ دارای ۴ دهستان ، ۷۴ روستا ، ۱۶۹۰۴ خانوار و ۵۶۲۸۴ نفر جمعیت می باشد . با توجه به حجم جامعه آماری و بر اساس جدول استاندارد مورگان حجم نمونه آماری ۳۸۷ نفراز روستائیان می باشد که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی(سهمیه ای)اقدام به توزیع و تکمیل پرسشنامه در سطح روستاهای مورد مطالعه شده است. در این تحقیق از مجموع ۷۴ روستا، ۸ روستا به عنوان روستاهای نمونه (که نیمی از آنها دارای طرح هادی اجرا شده و نیمی دیگر دارای طرح هادی بوده اند)، مورد بررسی قرار گرفته است و روستاها براساس روستاهای کوچک، متوسط،بزرگ و روستاشهر طبق جدول (۱-۱)، طبقه بندی گردید و سهم هر طبقه و تعداد نمونه های هر روستا مشخص گردید. به عبارتی دیگر با درصد گیری هر طبقه جمعیتی از کل جمعیت، محاسبه گردیده و سهم هر روستا نیز با توجه به تعداد جمعیت آن روستا و براساس جدول Excelمشخص گردید. متغیر وابسته تحقیق حاضر بهبود کیفیت زندگی روستاییان درابعاد : محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی و متغیر مستقل آن اجرا شدن و نشدن طرح هادی روستایی میباشد.

جدول ۱-۱ : فهرست روستاهای دارای طرح هادی و طرح هادی اجرا شده بخش مرکزی شهرستان رشت
نام دهستان
تعداد روستا
تعداد روستای دارای طرح هادی
تعداد روستای دارای طرح هادی اجرا شده
نام روستای دارای طرح هادی اجرا نشده
نام روستای دارای طرح هادی اجرا شده
جمعیت
سال اجرای طرح هادی
پسیخان
۱۲
(۱۳روستا که یک روستا فاقد سکنه می باشد )
۱۲
۸
خشت مسجد
کسار
گالش محله
تازه آباد
پسیخان
۴۸۸
۱۳۷۸

تازه آباد
۱۰۱
۱۳۹۰

دافسار
۴۸۲
۱۳۸۹

کلش طالشان
۱۶۹
۱۳۹۰

آتشگاه
۲۷۹
۱۳۸۸

بیجارکنار
۱۰۳۳
۱۳۹۱

پسویشه
۶۱۰
۱۳۹۰

طرازکوه
۷۷۲
۱۳۸۵
پیربازار
۲۲
۲۰
۵
فخب ،راسته کنار، شمس بیجار، کماکل، مبارک آباد، منگوده، طش، گراکه، گالش گاچه، سوخته لوله، رجاکل، خنفچه، پیله داربن، علویان
سیا ه اسطلخ
۳۴۰۶
۱۳۸۴

کفته رود
۹۳۴
۱۳۸۴

پیربازار
۴۰۵
۱۳۷۶

آلمان
۳۴۹
۱۳۸۸

گالش خیل
۴۵۱ نکته مهم : برای دانلود متن کامل فایل پایان نامه ها به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
۱۳۸۸
حومه
۲۵
۲۳
۹
پلکو، خاجان چهاردانگ، مجموعه خاجان چهاردانگ، گوراب، شکاراسطلخ، توچی پایه بست، رکن سرا، دوآب مردخ، پایین کویخ ، بالاکویخ، کرچوندان، بیجارپس، گرفم، سوقه
بیجاربنه
۱۵۴۷
۱۳۸۸

لچه گوراب
۳۱۰۲
۱۳۹۱

ویشکاسوقه
۶۱۵
۱۳۸۴

میشامندان
۱۰۳۰
۱۳۹۰

پیشه ور
۶۸۴
۱۳۸۹

خناچاه
۱۸۱۰
۱۳۹۰

پاچکنار
۱۹۳۰
۱۳۷۹

پیرکلاچاه
۲۰۴۸
۱۳۸۸

تویسراوندان
۹۴۷
۱۳۷۹
لاکان
۱۵
(۱۷ روستا که دو روستا فاقد سکنه می باشد)
۱۴
۲
سقالکسار، نارنج کل، کتیگر، سبکی سر لاکان، گوراب ورزل، ،صیقلان ورزل، ویشکا ماتیر، ویشکاورزل، اسکده، عزیزکیان، کیسارورزل، رواجیر
فلکده
۱۴۱۱
۱۳۸۵

سیاه گلوندان
۶۰۸
۱۳۸۹
ماخذ : بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان گیلان ، ۱۳۹۲

جدول ۱-۲ : طبقه بندی روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت بر اساس جمعیت
جمعیت
روستاهای دارای طرح هادی اجرا شده
تعداد روستای منتخب
روستاهای دارای طرح هادی
تعداد روستای منتخب

تعداد
درصد

تعداد
درصد

کمتر از ۲۵۰ نفر
۲
۳/۸
۱
۱۰
۳/۲۶
۱
۵۰۰-۲۵۰ نفر
۶
۲۵
۱
۱۰
۳/۲۶
۱
۱۰۰۰-۵۰۰ نفر
۷
۲/۲۹
۱
۱۲
۶/۳۱
۱
بیشتر از ۱۰۰۰ نفر
۹
۵/۳۷
۱
۶
۸/۱۵
۱
مجموع
۴
۴
ماخذ : یافته های تحقیق ، ۱۳۹۲
سپس با استفاده از جدول مورگان و با سطح اطمینان ۹۵/۰ و با توجه به مجموع جمعیت دو گروه که برابر ۸۲۹۸ نفر می باشد باید از ۳۸۴ نفر از جامعه انتخابی به جمع آوری اطلاعات پرداخت . حال با استفاده از نسبت جمعیت هر روستا به تعداد کل نمونه مقرر شد از هر روستا چند پرسشنامه کامل می گردد .

جدول ۱-۳ : روستاهای نمونه و تعداد پرسشنامه
جمعیت
روستاهای دارای طرح هادی اجرا شده
تعداد پرسشنامه
روستاهای دارای طرح هادی
تعداد پرسشنامه

روستای منتخب
جمعیت
تعداد نمونه

روستای منتخب
جمعیت
تعداد نمونه

کمتر از ۲۵۰ نفر
تازه آباد
۱۰۱
۷/۴
۵
توچی پایبست
۱۴۱
۵/۶
۷
۵۰۰-۲۵۰ نفر
پسیخان
۴۸۸
۶/۲۲
۲۳
پایین کویخ
۲۷۹
۹/۱۲
۱۳
۱۰۰۰-۵۰۰ نفر
ویشکا سوقه
۶۱۵
۵/۲۸
۲۹
گرفم
۶۴۵
۸/۲۹
۳۰
بیشتر از ۱۰۰۰ نفر
سیاه اسطلخ
۳۴۰۶
۶/۱۵۷
۱۵۸
خشت مسجد
۲۶۲۳
۴/۱۲۱
۱۲۲
جمع کل
۲۱۵
۱۷۲
ماخذ : اطلاعات تحقیق ،۱۳۹۲
همچنین حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران نیز معین گردید که ب
رابر ۲/۳۶۷ نفر می باشد و چون عدد بدست آمده نزدیک به حجم نمونه انتخابی می باشد از آن صرف نظر می گردد .
روایی پرسشنامه با استفاده از نظر کارشناسان و متخصصین امر برنامهریزی روستایی و پایایی پرسشنامه از طریق آزمون آلفای کرونباخ بدست آمده است. مفهوم اعتبار یا روایی به این پرسش پاسخ میدهد که ابزار اندازهگیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را میسنجد. بدون آگاهی از اعتبار ابزار اندازهگیری نمیتوان به دقت دادههای حاصل از آن اطمینان داشت. برای بررسی اعتبار محتوا این پرسشنامه ، پرسشنامه اولیه را ابتدا تنظیم نموده و سپس با استفاده از نظر متخصصان و استاد راهنمای محترم تغییر و تنظیم مجدد گردید .
از آنجا که آلفای کرونباخ معمولاً شاخص کاملاً مناسبی برای سنجش قابلیت اعتماد ابزار اندازهگیری و هماهنگی درونی میان عناصر آن است که علاوه بر گزینه های دو ارزشی برای گزینه های چند ارزشی (مانند طیف ۵ گزینه ای لیکرت) نیز کاربرد دارد ، بنابراین قابلیت اعتماد پرسشنامه مورد استفاده در این تحقیق را به کمک آلفای کرونباخ در نرم افزار spss ارزیابی میکنیم . این روش برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازهگیری از جمله پرسشنامهها یا آزمونهایی که خصیصههای مختلف را اندازه گیری میکنند، به کار می رود. (سرمد و همکاران، ۱۳۸۵).

جدول ۱-۴- ضرایب آلفای کرونباخ برای متغیر ها ی تحقیق
مؤلفهها
تعداد سؤالات
ضریب آلفای کرونباخ
شاخص های اجتماعی
۱۰
۹۰۵/۰
شاخص های اقتصادی
۷
۹۳۷/۰
شاخص های کالبدی
۸
۸۵۵/۰
شاخص های محیطی
۱۰
۹۳۸/۰

گفته می شود اگر ضریب آلفا بیشتر از ۷/۰ باشد آزمون از پایایی قابل قبولی برخوردار است و اگر ضریب آلفااز ۵/۰ تا ۷/۰ باشد آزمون از پایایی متوسط برخوردار خواهد بود . از نتایج آزمون معلوم است که پایایی مورد قبول است .

۱-۸- پیشینه تحقیق :
بارتلت (۲۰۱۰)در مقاله ای تحت عنوان کیفیت زندگی و توسعه مناطق می گوید چند عامل که به کیفیت زندگی کمک کرده است عبارت است از درآمد خانوار، نابرابری درآمد، فقر و عوامل دیگر نظیر بیکاری و امنیت شغلی، تحصیلات ، سلامتی و دسترسی به بهداشت و سایر خدمات اجتماعی .
سرجی و کورنل در مقاله ای تحت عنوان چگونه همسایگان بر کیفیت زندگی شما تاثیر می گذارند می گوید یکی از عومل مهم در بهبود کیفیت زندگی در میان جوامع انسانی استاندارد بودن محل زندگی از نظر بهداشت ، اشتغال ، محیط زیست و کالبد می باشد ، به طوریکه رضایت از ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی و فیزیکی محل زندگی بر رضایت از زندگی و کیفیت زندگی افراد تاثیر گذار است .
در کشور ما تحقیقاتی درباره آثار و نتایج اجرای طرح های هادی بر زندگی روستاییان صورت گرفته است. موسوی (۱۳۷۴) در پایان نامه ای با عنوان ارزشیابی اثرات اجتماعی طرحهای بهسازی روستایی در استان اصفهان آورده است عدم مشارکت روستاییان ، عدم شناسایی نیازهای اولیه مردم روستایی و اجرای ناقص طرح از عوامل عدم تاثیر این طرح بر کیفیت زندگی روستاییان می دانند.
در همین زمینه ، مظفر و همکاران (۱۳۸۷) در مقاله ای با عنوان ارزیابی اثرات اجرای طرحهای هادی بر محیط زیست روستاهای گیلان و تقی لو و همکاران (۱۳۸۸) در مقاله ای با عنوان ارزیابی طرحهای هادی روستایی در ابعاد کالبدی ، اجتماعی و اقتصادی از دیدگاه روستاییان بر موفق بودن اجرای طرح هادی در بهبود وضعیت کالبدی و اجتماعی روستاییان تاکید کرده اند .
حق پناه و دهقانی (۱۳۸۸) در مقاله ای با عنوان بررسی اثرات اجرای طرح هادی روستایی مناطق غرب گیلان آورده است پیشرفت نسبی زندگی مردم در ابعاد کالبدی از نتایج مثبت طرح و عدم رعایت و اجرای مسائل زیست محیطی را از ابعاد منفی طرح هادی می داند .
عنابستانی (۱۳۸۸) در مقاله ای با عنوان اثرات کالبدی اجرای طرحهای هادی روستایی افزایش امیدواری روستاییان برای ماندن در روستا ، نصیری (۱۳۸۸)در مقاله ای با عنوان ارزیابی اثر بخشی طرح هادی روستایی سکونتگاههای روستایی بهبود وضعیت روستا از نظر کالبدی و خدمات رسانی را از آثار مثبت اجرای طرح هادی بر کیفیت زندگی روستاییان می دانند.
آمار و صمیمی طارمی (۱۳۸۸) در مقاله ای با عنوان ارزیابی اثرات کالبدی طرح های هادی روستایی بهبود وضعیت ساخت و ساز در روستا و بهبود کیفیت مساکن را از آثار مثبت طرح و عدم بهبود وضعیت شبکه معابر را از ابعاد منفی طرح عنوان می کند.
مطیعی لنگرودی و یاری (۱۳۸۹) در مقاله ای با عنوان حفاظت محیط زیست و برنامه ریزی تو.سعه فیزیکی روستا با تاکید بر ارزیابی طرح های هادی روستایی عدم وجود رویکرد نظام مند و آمایشی در طرح و برزو و همکاران (۱۳۸۹) در مقاله ای با عنوان ارزشیابی کیفی اجرای طرح هادی در روستای کرانچی عدم مشارکت مردمی در اجرای طرح و نبود اعتبارات لازم جهت اتمام طرح را از عوامل اصلی عدم اثر بخشی طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستاییان میدانند.
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی هم در دو طرح به ارزیابی و ارزشیابی طرحهای هادی روستایی پرداخته است. نتایج ارزیابی سال ۱۳۸۲ نشان می دهد طرح های هادی اجرا شده دارای واقع گرایی و توجه به مسائل زیست محیطی بوده ، اما در ارتباط با هماهنگی با طرح های فرادست ، مشارکت مردمی و استفاده از روش های علمی و ارتباط بخش های مختلف طرح دچار مشکل می باشد . همچنین نتایج ارزشیابی طرح هادی روستایی در سال ۱۳۸۸ نشان می دهد اجرای طرح هادی روستایی نتایج مثبتی را در ابعاد کالبدی ، اجتماعی و اقتصادی برای روستاهای مورد مطالعه ب
ه همراه داشته است .
محمدی یگانه و همکاران (۱۳۹۱) در پژوهشی با عنوان تبیین اثرات اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی در نواحی روستایی دهستان کرانی از شهرستان بیجار به این نتیجه رسیده اند که اجرای طرح هادی اثرات مثبت و معناداری را بر ابعاد کالبدی سکونتگاههای روستایی محدوده مورد مطالعه داشته ولی در ابعاد محیطی، اجتماعی و اقتصادی موفقیت چندانی حاصل نشده است.

۱-۹-محدوده مورد مطالعه
محدوده مورد مطالعه بخش مرکزی شهرستان رشت می باشد . بخش مرکزی شهرستان رشت در جنوب شهرستان واقع شده است . از نظر موقعیت ریاضی در ۳۷ درجه و ۲ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۲۲ دقیقه عرض شمالی و ۴۹ درجه و ۲۹ دقیقه تا ۴۹ درجه و ۴۱ طول شرقی واقع شده است . از نظر موقعیت نسبی بخش مرکزی شهرستان رشت از شمال به بخش مرکزی بندر انزلی ، از شمال و شمال شرق به بخش خمام ، از شرق به بخش کوچصفهان و سنگر ، از شمال و شمال غرب به بخش تولم صومعه سرا ، از غرب به بخش مرکزی شهرستان شفت ، از جنوب به بخش مرکزی رودبار ، از جنوب شرقی به بخش سنگر محدود می گردد . این بخش دارای ۴ دهستان با نامهای پسیخان ، پیربازار ، حومه و لاکان می باشد که با مساحت ۵/۴۴۷ کیلومترمربع در سال ۱۳۹۰ دارای ۵۶۲۸۴ نفر جمعیت و ۱۶۹۰۴ خانوار بوده است .

شکل ۱-۱ – جایگاه محدوده مورد مطالعه در تقسیمات]]>

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *