علی (ع) ، امام رحمت و عدل

نوزدهم ماه مبارک رمضان روز غریبیه. روز ضربت خوردن امامیه که به امام عدل می شناسنش. امامی که عدالت، خلاصه همه خوبی های اونه و شیعیان این امام همام هم فقط به پیروی از این ویژگی ممتاز پیشوایشانه که می تونن شیعه و پیرو واقعی اون باشن.

عدالت، این کلمه کاملی که در کنار آزادی از زیباترین واژه های عالم هستیه، در وجود گرانقدر این امام عزیز جلوه ای کامل و تموم داره. مخصوصا اگه عدالت رو هم مثل آزادی منحصر به بُعد اجتماعی اش ندونسته و اون رو مفهومی اول اینکه و بالذات، اخلاقی و فردی بدونیم. عدالت پیش و بیشتر از هر چیز در ترک گناه و احتراز از ظلم به نفس معنا می شه و وجه اجتماعی اونم ریشه در همین بُعد فردی و اخلاقی داره اونقدر که آزادی اجتماعی هم جز در پرتو آزادی الهی و روحی یکایک مردم دست یافتنی نیس.

علی(ع) رو کامل اضداد می خونن و این ویژگی هم ریشه در عدالت علی داره، چراکه اضداد جز در زیرسایه میونه روی و میونه روی امکان آشتی و همجواری ندارن و اون خود فرموده: خیرالامور اوسط ها. جاذبه و دافعه علی از جمله مهم ترین مصادیق جامعیت اضداد اونه.

کتاب «جاذبه و دافعه علی(ع)» اثر علامه شهید مرتضی مطهری بخشش توجهیه خاص به جامعیت شخصیتی این امام گرانقدر و در نتیجه، مثالی روشن از تجلی بی مثال عدالت در وجود امام عدل. از اونجا که شرط عدالت، به گفته حضرت امیر، مراعات میونه روی و میونه روش و در میان ما علی بیشتر با شمشیر و تازیانه و جنگ و جهاد نمایانده شده، شاید شرط انصاف و عدل در این موضوع، پرداختن بیشتر به جاذبه علی واسه جبران نسبی تصاویر ارائه شده دیگه باشه.

ما اینجا به طور خاص این وجه از شخصیت امام علی(ع) رو روش زوم کرده ایم. یعنی وجه عشق، محبت و مهربانی علی رو که فقطً به جاذبه اون مربوط نمی شه و در واقعیت امر دافعه اون رو هم در بر داره ولی از اونجا که مشهور در بحث محبت و مهربانی، جذبه نه دفع، راه و روش ما در این نوشته، فقطً مهربانی علی از نظر جذب حداکثری اونه.

شهید مطهری با بیان این که امتیاز اساسی علی(ع) و بقیه مردانی که از پرتو حق روشن بوده ان، بهره مندی توأمان از قدرت تصرف اندیشه ها و قدرت تصرف دل هاست، فیلسوفانی مثل سقراط، افلاطون، ارسطو، بوعلی و دکارت رو مثال می آورد که قهرمون تصرف اندیشه ها هستن اما راهی به تصرف دل های پیروان خود ندارن: «آری فیلسوفان شاگرد می سازند نه پیرو، رهبران اجتماعی پیروان متعصب می سازند نه آدم های مهذب، اقطاب و مشایخ عرفان ارباب تسلیم می سازند نه مؤمن مجاهد فعال.» بعد علامه شهید با اشاره به شخصیت کامل الاطراف علی(ع) که هم فیلسوفه و هم رهبر انقلابی، هم پیر طریقته و هم دارای خصلتی از جنس اخلاق انبیا، مکتب علی رو مکتبی می شمارد که هم به عقل و اندیشه نظر داره و هم به ثوره و انقلاب، هم مکتب تسلیمه و هم مکتب حسن و زیبایی و جذبه و حرکت.

این مطلب را هم بخوانید :  علل پرش پلک چشم چیست؟

استاد شهید، به روشنیً این جامعیت شخصیتی امام علی رو برخاسته از عدالت اون ـ اون هم عدالت در بُعد فردی کلمه ـ عنوان می کنه: «علی(ع) قبل از اون که امام عادل واسه بقیه باشه و درباره بقیه به عدل رفتار کنه، خود شخصاً موجودی متعادل و متوازن بود. کمالات انسانیت رو با هم جمع کرده بود. هم اندیشه ای عمیق و دوررس داشت و هم عواطفی رقیق و سرشار. کمال جسم و کمال روح رو توأم داشت.»

محبت، اصلی ترین موضوع در بحث از جاذبه علیه. شهید مطهری در بخشی از این کتاب با عنوان «نیروی محبت در اجتماع» با اشاره به آیه ۱۵۹ سوره آل عمران که دلیل جاذبه پیامبر رو در میان پیروان، نرم خویی و مهربانی ایشون عنوان می کنه، عشق و محبت رو دلیلی مهم واسه ثبات و ادامه زندگی حکومت ها برشمرده و تصریح می کنه که تا عامل محبت نباشه رهبر نمی تونه یا بسیار سخته که اجتماعی رو رهبری کنه و مردم رو آدمایی منضبط و قانونی تربیت کنه، با اینکه عدالت و مساوات رو در اون اجتماع برقرار کنه. به پیش استاد، مردم اون گاه قانونی هستن که از زمامدارشان علاقه ببینن و اون علاقه هاست که مردم رو به پیروی و اطاعت می کشد.

نکته مهم : برای دانلود متن کامل فایل پایان نامه ها به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید

از مصادیق عشق علی به مردم، نگاه رحمانی بی مانند اون به اهل معصیته. خطبه ۱۴۰ نهج البلاغه یکی از زیباترین خطبه های این کتاب گرانقدره که با نهی دینداران از عیبجویی خطاکاران، تصویری رحمانی و عالی از مسلمانی پیش چشم نهاده و با محور قرار دادن امکان گناهکار بودن اهل دین و در مقابل، امکان پاک بودن اهل معصیت، بعد اخلاقی عدالت رو معنایی تازه بخشیده، اما چیجوری می شه اهل دین بود و گناهکار یا از اون عجیب تر اهل معصیت بود و پاک؟!

این مطلب را هم بخوانید :  علائم بیماری های خطرناک

جواب این سوال در متن متین خطبه نامبرده نهفتهه: «ای بنده خدا، به عیبجویی گناهکار مشتاب، شاید خدا اون رو آمرزیده باشه و از خردک گناهی هم که کرده ای، ایمن منشین، بسا که تورو بدون عذاب کنن. هرکی از شما که به عیب دیگری آگاهه، باید از عیبجویی باز ایستد، چون می دونه که خود رو هم اونقدر عیبی هست. باید به دلیل عیبی که بقیه بدون گرفتار هستن و اون از اون در امانه، خدا رو شکر گوید و این شکرگزاری اون رو از سرزنش بقیه به خود مشغول داره.» (نهج البلاغه، خطبه ۱۴۰، ترجمه عبدالمحمد آیتی)

به بیان حضرت امیر معلوم نیس کسی که اهل معصیته به دلیل آمرزش الهی پاک نشده باشه و هم معلوم نیس اون که از گناهکاران نبوده و جز خرده گناهی در پرونده اعمال خود معصیتی نداشته، پاک باشه و از عذاب الهی ایمن. امام علی(ع) با این بیان واژه عدالت و دوری از گناه و معصیت رو از معنی ظاهربینانه رایج خالی کرده و معنی واقعی اون رو مورد توجه و تأکید قرار می دهد.

عادل در نظر امام عدل شیعیان کسیه که نمونه این عبارات حضرت نباشه: «چیجوریه حال غیبت کننده ای که زبون به غیبت داداش خود می گشاید و اون رو به دلیل گرفتار شدنش در چنگ گناه سرزنش می کنه. به یاد نداره که خدا گناهان اون رو مستور داشته، اونم گناهانی که از گناهان کسی که زبون به غیبتش گشاده، بسی بزرگ تر بوده و چیجوری اون رو به گناهی سرزنش می کنه که خود هم مثل اون رو مرتکب می شه و اگه اون گناه رو، مثل، مرتکب نشده، خدا رو در مواردی که از اون گناه بزرگ تر بوده، نافرمانی کرده. به خدا قسم، اگه گناه بزرگی مرتکب نشده ولی نافرمانی کوچیکی از اون سر زده، جرأت اون در عیبجویی و غیبت مردمون گناهی بزرگ تره.» (همون)

جمع آوری: پایگاه تفریحی آلامتو

مذهبی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *