روانشناسی در مورد اعتیاد و ذهن آگاهی

براساس گفتۀ بلیک[۱۱] و همکاران (۲۰۱۱)، مراقبۀ ذهن باخبر شدن از شکل های جور واجور عملکردهای شناختی سطح بالاست که می تونه سوء مصرف مواد رو تحت تاثیر خود بذاره. امروزه درمان بر پایۀ ذهن آگاهی در شکل های جور واجور مختلفی از مشکلات روانی راه پیدا کرده، این درمانا شامل افسردگی اساسی، مشکل اضطراب منتشر، مشکل شخصیت مرزی، مشکل خوردن، مشکل استرس پس از حادثه، و سوء مصرف مواده (کومار و همکاران، ۲۰۰۸). چندین مطالعه مفید بودن مداخلات روانی بر پایۀ ذهن آگاهی رو در جلوگیری از افسردگی اساسی، اضطراب، دیوونگی، مشکلات تصویر بدن[۱۲]، و سوء مصرف مواد رو هم در جمعیت بالینی و هم غیربالینی نشون دادن (چمبرز و همکاران، ۲۰۰۹).

مشکلات

مراقبۀ ویپاسانا[۱۳] ، تمرینی بودایی بر پایۀ ذهن آگاهی، جایگزینیه واسه آدمایی که نمی خوان در درمانهای اعتیاد سنتی شرکت جویند و یا در این درمانها موفق نبوده ان (بوئن و همکاران، ۲۰۰۶). کلا، امروزه از مهارتای ذهن آگاهی به عنوان روشی واسه مقابله کردن با تحریکاتی که باعث برگشت مصرف می شن، استفاده می شه.

اعتیاد

 

۲-۲-۴-۲ اعتیاد و استرس

استرس

در بین عواملی که در شروع مصرف مواد و برگشت ذکر شدن، بعضی مهمتر از بقیه هستن مثلا استرس که از فاکتورهای خطرزاه، عامل مهمی در برگشت مصرف مواده. محققان مختلفی نقش مهم استرس روبروی بیاری به اعتیاد و برگشت مصرف اونا به اثبات رسونده ان. مثلا یافته های تحقیقی که به وسیله سینه ها[۱۴] و همکاران (۲۰۰۸) انجام شد، نشون داد که مکانیزمایی که به استرس مربوطند در دچار شدن به اعتیاد و برگشت اونا به عنوان مشکلات طولانی، سرنوشت کنن. به طور طبیعی، فعال شدن دو سیستم در رابطه یعنی سیستم نورواندوکرین[۱۵] و سیستم عصبی خودمختار[۱۶] در جواب بیولوژیکی به استرس در آدما عمل می کنه بدین صورت که این دو سیستم بدن رو واسه عمل آماده می کنه؛ جزء اصلی واسه کنترل استرس در سیستم نورواندوکرین، محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال[۱۷] HPAه (پاتچو و پاتچو[۱۸]، ۲۰۰۶). به گفتۀ بِرِوِر[۱۹] و همکاران (۲۰۰۹)، استرس در «مشکلات سوء مصرف مواد»[۲۰] عامل مهمی هستش. حوادث استرس زا و آشفتگیای روانی تکراری در بین آدمایی که «مشکلات سوء مصرف مواد» دارن، به عنوان دلایل برگشت مصرف مواد ذکر شدن (والاس[۲۱]، ۱۹۸۹، به نقل از بِرِوِر و همکاران، ۲۰۰۹). در کل، مدارک قابل توجه ای وجود دارن که بیان می داره وقتی که افراد پاک شده از مواد، در برابر استرس قرار می گیرن حالت تحریک رو به گسترشی مانند القاء شدن به وسیلۀ محرکای برانگیزانندۀ مصرف مواد، در اونا به وجود میاد (بِرِوِر و همکاران، ۲۰۰۹). در کل خوب مشخص شده که استرس، پیش آگهی آشفتگیای روانیه (چنگ[۲۲]، ۲۰۰۱، به نقل از موریسون و اُکانر، ۲۰۰۵).

این مطلب را هم بخوانید :  معرف های باسک و سولزباچر

 

۲-۲-۵  درمان «کاهش استرس بر پایۀ ذهن آگاهی» یا MBSR

درمان «کاهش استرس بر پایۀ ذهن آگاهی»[۲۳] به وسیله جون کابات- زین[۲۴] ایجاد شده. این درمان الان در بیشتر از ۲۴۰ بیمارستان و کلینیک در آمریکا  و کشورای خارجی آموزش داده می شه (آپل و کیم آپل، ۲۰۰۹). راه و روش کابات- زین واسه درمان سوء مصرف مواد شامل بررسی بدن (فن باخبر شدن از بدن)، یه سری از تغییرات از قصد رو در بر میگیره که در شروع بر کل بدن و بعد بر هر بخشی از بدن تو یه شیوۀ بدون داوری متمرکز می شه (کابات- زین، ۱۹۹۰، به نقل از زگیرسکا و همکاران، ۲۰۰۹ ). این درمان یه مداخلۀ درمانی ۸ هفته ایه که شرکت کنندگان هفته ای یه بار واسه تقریباً ۵/۲ ساعت به اضافۀ یه روز کامل ملاقات می شن. در این درمان هرچند فوت وفن ذهن آگاهی به صورت خالص و بدون کاربرد دیگه درمانای تکمیلی استفاده می شه، اما در خود مداخلات شناختی، رفتاری و آموزشی- روانی رو دارا هستش (دیمیدجیان و لینهان[۲۵]، ۲۰۰۳؛ رومر و اورسیلو[۲۶]، ۲۰۰۳).

کابات- زین تعریف خود از ذهن آگاهی رو به صورت معنی سازی کیفی پیشرفت بخشید و نشون داد که چیجوری یه فرد از سلامت خود در روند ذهن آگاهی مراقبت کنه (کابات-زین، ۱۹۹۰). کابات زین در ۱۹۹۰ ذهن آگاهی رو به عنوان آگاهی قضاوتی لحظه به لحظه تعریف می کنه، اون در سال ۱۹۹۴ توجه کردن به اهداف الان به روش خاص و به صورت غیر قضاوتی رو ذهن آگاهی می دونه و در سال ۲۰۰۳ تعریف خود رو کامل تر کرده و ذهن آگاهی رو یه جور از آگاهی می دونه که از راه توجه به اهداف واقعی و بودن در زمان حال، بدون قضاوت درباره تجربیات رو لحظه به لحظه ظاهر می شه (کابات-زین، ۲۰۰۳).  شاپیرو[۲۷] و همکاران (۱۹۹۸) با اضافه کردن ۵ کیفیت به ۷ کیفیت  مطرح شده از طرف کابات زین، کل اونا رو به ۱۲ کیفیت رسانیدند، این کیفیتا عبارتند از: غیر قضاوتی، پذیرش، صبر، اعتماد، بازبودن، رها سازی، آرومی، سخاوت، همدلی، سپاسگزاری، مهربانی عاشقانه، و ملایمت (به نقل از آذرگون و همکاران، ۱۳۸۸).

این مطلب را هم بخوانید :  ابعاد آمیخته بازاریابی محصول

هیمل اشتین[۲۸] (۲۰۱۱) بیان می داره که درمان «کاهش استرس بر پایۀ ذهن آگاهی» تاریخی طولانی از تحقیق داره و در کاهش استرس و افزایش سلامتی روانی در جمعیتای جور واجور در طول ۳ سال گذشته، ثبات نشون داده. هم اینکه ثابت شده که کاربرد این درمان باعث کاهش پیدا کردن کورتیزول[۲۹] بزاق (که یه جور عکس العمل به استرسه) شده ( کارلسون[۳۰] و همکاران، ۲۰۰۴). در کل، تحقیقات جدید مراقبۀ ذهن آگاهی براساس راه و روش اصلی کابات- زین رو واسه درمان سوءمصرف مواد و هم افسردگی، اضطراب و درد به کار بردن (کابات-زین، ۱۹۹۰).

محققانی دیگری مثل گراسمَن و همکاران (۲۰۰۴)، گریسون و همکاران (۲۰۱۱)، اسپکا و همکاران (۲۰۱۱)، و گرامر و همکاران (۲۰۱۲) هم در پژوهشای خود به یافته های مثبت درمان MBSR بر افزایش سلامتی در آزمودنیا رسیدن.

 

[۱]- Triggers

[۲]-Larmier

[۳]- Awareness and Acceptance

[۴]- Information Proccesing Analysis

[۵]- Sensitization

[۶]- De-Sensitization

[۷]- Preconscious

[۸]- Memory Net

[۹]- Conscious

[۱۰]- Outcome Expectancies

[۱۱]-Blake

[۱۲]- Body Image

[۱۳]- Vippassana Meditation (VM)

[۱۴]-Sinha

[۱۵]- Neuroendocrine

[۱۶]- Autonomic Nervous System

[۱۷]- Hypothalamus-Pituitary-Adrenal Axis (HPA Axis)

[۱۸]-Patchev and Patchev

[۱۹]-Brewer

[۲۰]- Substance Use Disorders (SUDs)

[۲۱]-Wallace

[۲۲]-Cheng

[۲۳]- Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR)

[۲۴]- Joan Kabat-Zinn

[۲۵]-Dimidjian and Linehan

[۲۶]-Roemer and Orsillo

[۲۷]-Shapiro

[۲۸]-Himelstein

 

[۲۹]- Cortisol

[۳۰]-Carlson