بررسی میزان و نوع استفاده معلمان از برنامه درسی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدارس متوسطه شهر بابل- قسمت ۵

پدیده ای که در عصر حاضر توجه همگان را به خود جلب کرده است، اطلاعات و اطلاعرسانی و رشد بسیار سریع فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات است. چیزی که در عصر ارتباطات باید به آن توجه کرد این است که اطلاعات در تمامی جنبه های زندگی روزمره رسوخ کرده و تاثیر گذاشته است؛ زیرا در این عصر، اطلاعات در هر زمینه به وفور پیدا می شود و دسترسی به آن به کمک شبکه های ارتباطی و اطلاعرسانی کاری بسیار ساده شده است (هیل،۱۳۸۱). در این میان یکی از عرصه هایی که به شدت تحت تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات متحول شده، آموزش و پرورش است. که در مواجهه با آن بایستی آموزش و پرورش، تحقیقات و سرمایه گذاریهای بسیاری کند. زیرا بکارگیری و وارد کردن فناوری اطلاعات و ارتباطات باعث گسترش وسیع فرصتهای یادگیری و دسترسی به منابع تحصیلی و آموزشی شده است، به گونهای که این امر با ابزارها و روش های سنتی اصولا قابل تصور نیست. بکارگیری این فناوری ها نه تنها موجب تسریع و تسهیل فراوان در تعلیم و تعلم و همچنین ارتقای سطح مدیریت اثر بخش نظامهای آموزشی گردیده است، بلکه باعث شده است تا در مفاهیم و مبانی متداول در نظامهای آموزش سنتی نیز تغییر و تحول بسیار زیادی حاصل شود. میزان اهمیت کتاب و مواد درسی از پیش تعیین شده برای هر کلاس و هر دوره تحصیلی و اتکا به این مواد، نحوه ارزیابی روش های تعلیم و همچنین برآورد اثربخشی میزان یادگیری و تعلم، نقش و ارزش تکالیف و امتحانات و … همگی از مواردی هستند که با بهرهگیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات دچار تغییر شده اند (جاریانی، ۱۳۸۰).
بررسی مبانی نظری و چارچوب تئوریک از لازمه ی انجام هرگونه تحقیق و پژوهش است. در واقع با بررسی ادبیات و پیشینه تحقیق، زمینه های پژوهش شناسایی و مطالعه می شود. جان دیویی معتقد است که انجام این مطالعه، به پژوهشگر کمک میکند تا بینش عمیقی در زمینه موضوع مورد پژوهش و حوزهای که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با موضوع پژوهش در ارتباط است کسب نماید (دلاور، ۱۳۸۴).
به طور کلی این فصل شامل بخش های فناوری اطلاعات و ارتباطات، برنامه درسی، روشها و فنون تدریس و پیشینه پژوهش می باشد.
مفاهیم و تعاریف فناوری اطلاعات و ارتباطات:
در مورد فناوری اطلاعات و ارتباطات، تعاریف و مفاهیم متعددی ارائه شده است که در ذیل به تعدادی از آنها اشاره می شود:
از نظر یونسکو فناوری اطلاعات و ارتباطات عبارتست از روش های علمی ، فنی ، مهندسی و تکنیکهای مدیریت پردازش و کاربرد اطلاعات در زمینه های اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی (زارعی زوارکی، ۱۳۸۰).
در تعریفی که از آنونی (۲۰۰۲) آمده است، فناوری اطلاعات و ارتباطات به پردازش و توزیع داده ها با بهره گرفتن از سخت افزار و نرم افزار های رایانهای و تجهیزات ارتباط از راه دور گفته می شود (به نقل از نورا، ۱۳۸۵).
واتسن ICT را استفاده از اصطلاحی برای توصیف تکنولوژی هائی که با اطلاعات سر و کار دارند و به ارتباطات کمک می کنند، می داند (همان منبع).
در اوایل ۱۹۹۰ به مجموعه ی سخت افزار، نرم افزار، شبکه و صنایع مرتبط به آنان، فناوری اطلاعات گفته می شد. در فناوری اطلاعات و ارتباطات تاکید و محوریت بر روی جنبهی ارتباطی می باشد، به گونه ای که ارتباطات به منزله ی یک «باید» مطرح بوده که فناوری اطلاعات بدون آن امکان ارائه ی سرویس ها و خدمات را دارا نمی باشد (بدرقه، ۱۳۸۵).
در یک تعریف آموزشیتر از فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌توان گفت که فناوری اطلاعات طرحریزی و تسهیل استفاده از رایانه، نرم افزارها، اینترنت و وسایل ارتباطی است که به راه های گوناگون، تدریس، یادگیری و فعالیت‌های دیگر آموزشی را دربر میگیرد. به عنوان مثال فعالیتهای مرتبط با فناوری اطلاعات، شامل موارد زیر می‌شود :
– نوارهای کاست ویدئویی یا لوحهای فشرده به عنوان منابع اطلاعاتی در گذشته
– میکرو رایانهها به همراه صفحه کلیدهای اختصاصی و دیگر وسایل جهت تدریس
– ابزارهایی به منظور ایجاد ارتباط آسانتر برای کسانی که نیازهای ویژه دارند
– بازیهای الکترونیکی جهت تقویت فضاسازی سه بعدی و کنترل روانی ـ مکانیکی
– پست الکترونیکی جهت جلب انگیزه در نوشتن و به اشتراک گذاشتن منابع
– ویدئو کنفرانس‌ برای تدریس روزآمد زبانهای خارجی
– جست‌وجوی اینترنتی
– سیستمهای یادگیری سازگار جهت تدریس
– فناوری اطلاعات جهت مبادلات اداری و ارزیابی داده ها (خوشکنار، ۱۳۸۳).
در کل «آی تی» ترکیبی از حروف اول کلمه های انگلیسی «Information»(اطلاعات) و «Technology» (فناوری) است که در نهایت، ترکیب این دو پدیده با عنوان فناوری اطلاعات مطرح می شود و هدف آن دسترسی کاربر به گنجینهی دانش بشری است. در سالهای اخیر این مفهوم به صورت «آی سی تی» که ترکیبی از حروف اول کلمات «Technology, Information, Communication» است تغییر یافته و هدف آن تسهیل و تسریع دسترسی به اطلاعات از طریق ابزارها و فنون ارتباطات است. «آی سی تی» ابزار بسیار قدرتمندی است که ما ناچاریم با آن مواجه شویم؛ چرا که در دنیای امروز که «آی سی تی» تاثیرات شگرفی بر زندگی و نحوه ی گذران آن گذاشته است، گریز از فناوری امکان پذیر نیست. آی سی تی نه تنها در درون خود در حال رشد و نوسازی است بلکه با نفوذ سریع و خزنده ی خود توانسته است در میدان علم و عمل وارد شود و دگرگونیهای وصف ناپذیری را در زمینه های گوناگون پدید آورد. این پدیده شاید بیش از همه، زمینه های فرهنگی، اجتماعی و آموزش و پرورش کشورها را تحت تاثیر ویژگیهای خود قرار

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

داده است و میزان این تغییرات به قدری سریع و درخور توجه است که حتی برای لحظهای هم نمی توان از آن غافل شد. به بیانی سادهتر، میتوان گفت که فناوری اطلاعات و ارتباطات به مثابه یکی از جدیدترین فناوریهای ساخته شده به دست بشر، توانایی گردآوری، سازماندهی، ذخیره و بازتاب اطلاعات را در قالب صوت، تصویر، متنهای نوشتاری و عددی دارد که این کار با بهره گرفتن از ابزار های رایانهای و بکارگیری سیستمهای مخابراتی محقق می شود. فناوری اطلاعات و ارتباطات مشخصه های فراوانی دارد که از آن میان میتوان فعالیتهای گستردهی اطلاعاتی و ارتباطی و ارتباط شبکه ای سهل و آسان در میان استفادهکنندگان را به مثابه مشخصه های اصلی نام برد. به هر حال فناوری اطلاعات و ارتباطات برای جوامع بشری به اندازه ی جاده های بین شهری، خطوط راه آهن، برق مصرفی و … مورد نیاز است (جاریانی، ۱۳۸۰).
کامیت[۱۴] (۱۹۹۹) “مراحل تحول جوامع بشری را به سه دوره ی تمدن کشاورزی، صنعتی و اطلاعاتی تقسیم کرده است. در تمدن کشاورزی محور زندگی را کشاورزی و دامداری تشکیل می داد و افراد دارای آب و زمین صاحبان قدرت محسوب می شدند و کودکان در خانواده به وسیلهی والدین و بزرگترها پرورش مییافتند یا از طریق کارآموزی پیش استادکار ماهر وارد اجتماع می شدند. فقط عدهی محدودی از افراد جامعه معمولا از طبقات مرفه میتوانستند از آموزش مدرسهای برخوردار شوند. در مرحلهی تمدن صنعتی با اختراع وسایل ارتباطی نظیر رادیو، تلویزیون، روزنامه و تلفن و … نحوهی ارتباط به شکل گستردهای تحت تاثیر دیگران قرار گرفت و نظام آموزش رسمی اهمیت خاصی در این دوره پیدا کرد. مهارت خواندن، نوشتن و حساب کردن شرط لازم زندگی محسوب میشدند و هیچ فردی نمیتوانست بدون خودداری از این مهارت ها در زندگی احساس راحتی نماید. در دهه ی ۱۹۹۰ پیشرفت سریع در زمینه ی تکنولوژی های ارتباطی و اطلاعاتی به وقوع پیوست. وقوع این رویداد موجب گردید که مخاطبان زیادی از طریق شبکه های کامپیوتری و اینترنتی به اطلاعات گستردهای در زمینه های گوناگون دسترسی پیدا کنند. همه ی این عوامل باعث ایجاد تحولی نوین در جامعه ی بشری و حرکت آن به سوی جامعهی اطلاعاتی شد” (به نقل از سراجی، ۱۳۸۶).
بسیاری از متخصصان توسعه معتقدند سرعت انقلاب فناوری بیشتر از انقلاب صنعتی است. چنانچه کشور ما که یک کشور در حال توسعه است به منظور پیوستن به این قطار سریع تلاش ننماید قطعا فاصلهی بیشتری با دیگر کشورها در مقایسه با انقلاب صنعتی پیدا خواهد کرد. نقطهی هدف انقلاب صنعتی بازوی بشر بود ولی انقلاب فناوری ذهن بشر را یاری می دهد (طلایی، ۱۳۸۰).
از نظر طلایی (۱۳۸۴) یکی از ویژگی های تمدن بشر امروزی، رشد سریع تغییرات کمی و کیفی است. بخش اعظم تغییرات اقتصادی و اجتماعی به دلیل رشد سریع فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی بوده است. تغییرات ایجاد شده، نه به طور کامل اتفاقی و نه بطور یقین جبری است. این فناوری را میتوان یکی از عوامل مهم و اساسی در ایجاد تغییرات مفید و سازنده در نظر گرفت. مشروط بر اینکه ها در اختیار افرادی قرار گیرد که میتوانند از آنها خلاقانه و به نحو احسن استفاده کنند.
چنانچه نظام آموزش و پرورش کشور ما خواهان مشارکت در جامعهای باشد که بر اساس دانش و فناوری حرکت کند، باید ابتدا اذهان را آمادهی این تحول عظیم و حیاتی نماید و مزایای استفاده از این فناوری را به عرصهی ظهور برساند (رستگارپور، عبداللهی، ۱۳۸۴).

 

 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*