بررسی روابط اجتماعی در آثار سعدی و تطبیق آن با نهج البلاغه- قسمت ۱۸

(بوستان، باب اوّل، حکایت ۱)
۴-۱۶-۳-گماردن افراد صالح در رأس امور
برای اینکه قوانین درهر جامعه ای به طور کامل اجرا شود به طوری که به هیچ کس ظلمی نشود
و حقّ هیچ کس ضایع نشود؛ باید افراد صالح، شایسته و کاردان مسئول انجام کارها شوند و تنها در همین صورت است که جامعه رو به تعالی می رود و عدالت برقرار می شود.
«سعدی در آثار خود صلاحیت مباشران امور ملک را منوط به این دانسته که از ظلم و جور پرهیز کنند» (همانجا)

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«گَرَت مملکت بایدآراسته
سپه را مکن پیشرو جز کسی
مده کار معظم به نوخاسته
که در جنگ ها بوده باشد بسی
به خردان مفرمای کار درشت
رعیّت نوازی و سرلشکری
نخواهی که صنایع شود روزگار
که سندان نشاید شکستن به مشت
نه کاریست بازیچه و سرسری
به ناکار دیده مفرمای کار»
(بوستان، باب اوّل، حکایت ۱۵)

 

۴-۱۶-۴- آداب سخن گفتن
یکی از موضوعات بسیار مهمی که در آثار سعدی بسیار مورد توجّه است؛ طریقه سخن گفتن، کجا سخن گفتن و چگونه سخن گفتن است؟سعدی که باب چهارم کتاب گلستان خود را به «فواید خاموشی» اختصاص داده است خود نشان دهنده اهمیّت این مسأله است
در درجه اول سعدی توصیه می کند که کمتر سخن بگویید زیرا برای کسی که جاهل است؛ مسلّماً خاموشی بهترین وسیله برای پوشاندن جهل خود است. «نادان را به از خاموشی نیست و اگر این مصلحت بدانستی شادان نبودی.» (یوسفی،گلستان: ص ۱۸۷)
امّا مرد عاقل و دانا قبل از هر حرفی که بزند، ابتدا باید اندیشه کند و سخن خود را کاملاً بسنجد و سپس بر زبان آورد. زیرا:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سخن گفته دگر بار نیاید به دهن
تا زمان دگر اندیشه نباید کردن
اول اندیشه کند مرد که عاقل باشد چرا گفتم و اندیشه باطل شد»

 

نه تنها باید قبل از سخن گفتن، اندیشه کرد بلکه باید مهلت داد تا طرف مقابل، سخن خود را به پایان برساند زیرا سعدی گوید: «هیچ کس به جهل خویش اقرار نکرده است مگر آن کس که چون دیگری در سخن باشد؛ همچنان ناتمام گفته سخن آغاز کند.» (یوسفی،گلستان: ص ۱۱۸)
۴-۱۶-۵- تواضع و فروتنی در ارتباط با دیگران
در میان شاعران و اندیشمندان ایرانی ،کمتر کسی همانند شیخ اجل این قدر برای تساهل و تسامح ارزش قائل شده است. از مطالعه آثار او می دانیم که می گوید: اگر یک لحظه شانس به شما روی آورد فوراً به این نتیجه نرسید که دیگر کار تمام است و به همه آرزوهایتان رسیده اید، بلکه باید تواضع پیشه کردتا به مقام های بالا دست پیدا کرد و گردن فرازی را کنار گذاشت چون بالأخره پشیمان خواهی شد.

 

 

 

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*