پایان نامه ارشد درباره اخلاق کار، نهج البلاغه، امام علی (ع)، نفس اماره

دانلود پایان نامه

………………………………………………..76
3-2-3-3-بردباری هنگام غضب…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..82
3-2-3-4-عفو به جای انتقام……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..83
3-2-4-پرهیز از غفلت از اقشار پایین جامعه……………………………………………………………………………………………………………………………………..85
3-2-5-ایثار و فداکاری……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….87
3-2-6-توصیه به شهر نشینی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….91
3-2-7-نماز جمعه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..93
3-2-8-توجه به ناگهانی رسیدن مرگ در حال غفلت……………………………………………………………………………………………………………………….97
فصل چهارم: …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..100
4-1- انواع نفس ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………102
4-1-1-نفس اماره(روانِ فرمانگر)…………………………………………………………………………………………………………………………………………………102
4-1-2-نفس لوامه(روانِ سرزنش گر)…………………………………………………………………………………………………………………………………………103
4-1-3-نفس ملهمه(روانِ الهام گیرنده)……………………………………………………………………………………………………………………………………..103
4-1-4-نفس مطمئنه(روانِ بی گمان)………………………………………………………………………………………………………………………………………..103
4-2-رفق و مدارا با نفس…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..106
4-2-1-عدم سختگیری خداوند بر انسان…………………………………………………………………………………………………………………………………108
4-2-2-تکلیف به اندازه توان………………………………………………………………………………………………………………………………………………………108
4-3- مراحل تهذیب…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………109
4-3-1-یقظه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….110
4-3-2-تفکر و تدبر………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………111
4-3-3-عزم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..112
4-3-4-مشارطه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….113
4-3-5-مراقبه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….113
4-3-6-محاسبه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….115
4-3-7-معاتبه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….116
4-3-8-کنترل نفس……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..122
فصل پنجم : نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………………………………………….127
پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..129
منابع و مآخذ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..130
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………131

فصل اول: کلیات

1-1-مقدمه
نهج البلاغه، بىتردید پس از قرآنکریم گرانقدرترین و ارزشمندترین میراث فرهنگى اسلام است . این کتاب مجموعهاى است به ابعاد وجودى یک انسان کامل، زیرا نازلات و صادرات وجودى است که والاترین وجود پس ‍از پیامبر اکرم (ص) است. نهج البلاغه کتابى است که در آن والاترین اندیشهها و معرفتها، و نیکوترین سیرتها و سلوکها جلوه یافته و انسانها را راه نموده و بر کسى پوشیده نیست که امیرمؤمنان (ع) پیشواى فصیحان و سرور بلیغ سخنگویان است و اینکه سخن او والاترین سخن پس از کلام خداوند و پیامبر اکرم(ص) است، چنانکه درباره سخن آن حضرت گفتهاند: نهجالبلاغه پایینتر از سخن خداوند و بالاتر از گفتار همه مخلوقات است .از امتیازات برجسته سخنان امیرالمؤمنین که به نام نهجالبلاغه امروز در دست ما است ، این است که محدود به زمینهاى خاص نیست .این اثر ماندگار توسط ادیب علامه، مرحوم سید شریف رضی رضوان ا.
.. علیه در سال ۴۰۰ هجری از میان صدها کتاب و منبع گردآوری و تنظیم گردیده است و چنانکه خود اشاره کرده، آنچه در این مجموعه گردآورده است، منتخب و گزیدهاى از سخنان و مکتوبات امیرمؤمنان (ع) است، نه همه آنچه از آن حضرت در کتابها موجود است. بدین ترتیب کتابى ظهور یافت که جلوهاى است از جلوههاى وجود على (ع) نسخه یگانه هستى و مظهر همه کمالات الهى.
نامه امام علی (ع) به حارث در سه محور است :
الف: اخلاق کارگزاران : در سخنان امیرمؤمنان در نهجالبلاغه, به واقع میتوان اخلاق کارگزاران حکومتی را مشاهده نمود و معیار و میزانی برای همه انسانها بهویژه کارگزاران یافت. هدف حضرت علی علیه السلام در سیاست، هدایت مردم و جامعه به سوی عدالت است‌ و این امر، جز با پایبندی حکومت و کارگزارانش به اصول اخلاقی در سیاست، ممکن نیست. در نتیجه‌ بر ضرورت تعهد اخلاقی زمامدار تأکید بیشتری دارد. بنابراین باید به رفتارها و خصال مأموران حکومتاسلامی که حضرت أمیر (ع)، به عنوان حاکم اصلی جامعه به آنها أمر فرموده است، توجه داشت هر چند اکثر این اوامر اخلاقی در کلام امیرمؤمنان (ع)، اموری است که در زندگی سایر مسلمانان، غیر از کارگزاران نیز باید مراعات شود، اما به دلیل نقش تأثیرگذار کارگزاران حکومت بر سایر اقشار جامعه و همچنین مسؤولیت و وظایف اختصاصی ایشان، اهمیت آنها در مورد کارگزاران بسیار بیشتر است. ازجمله این رفتار وخصال ها که ایشان بدانها اشاره میکنند عبارتند است از: تقوا، عدالت، رعایت حقوق مردم، امانتداری، مداراکردن بامردم، فروتنی، شجاعت، قاطعیت در تصمیمگیری.
ب: صفات مومنان: مؤمن کسی است که به خدا و انبیای الهی بهویژه آخرین آنها حضرت محمد مصطفی (ص) و اوصیای آن حضرت، ائمههدی (علیهمالسلام) ایمان داشته و در حدّ توان عامل به دستورات آخرین دین خدا باشد؛ و اگر گناهی از او سر زد سریعاً توبه نماید. برای مؤمنین بسته به قوّت ایمانشان در اعتقادات و میزان پایبندیشان به دستورات دینی در عمل، درجات فراوانی است که در کتب اخلاقی و عرفانی به آنها پرداخته می‏شود. به عبارت دیگر مؤمن یعنی مسلمان کامل؛ کسی که به تمام آنچه خدا و پیامبر(ص) امر کرده است، تسلیم و پایبند باشد. خداوند مسیری را معین کرده که در ادامهی رسالت پیامبر (صلی الله علیه و اله) باید به آن مسیر ملتزم بود و تبعیت از امامت ائمه معصومین (علیهمالسلام) در ادامه رسالت پیامبر (ص) ملاک حق و باطل است و هر کسی در این مسیر قرار گیرد، مؤمن است و هر کسی در این مسیر نباشد، مؤمن نیست.
امام علی (ع) نیز، شاخصههایی ذکر کردهاند که هر کدام از آنها می‌تواند برای ما ملاک مهمی باشد ازجمله آن‏ها: تسلیم بودن و یقین داشتن، و بردباری، از خدای عزوّجل راضی و مخالف هوای نفس خویش بودن، یاور دین و حامی مؤمنین و پناه مسلمین است
ج: روش به کارگیری نفس درخوبیها : انسان دلش میخواهد خوب باشد ولی چگونه؟ این مشکل بسیاری از انسانهاست. همهی خوبی‌ها، بدون«زیر پا گذاشتن نفس»، سرانجام از دست می‌روند. اگرانسان مبارزه با هوای‏نفس نکند، ممکن است تمام مهربانی‌ها و خوبی‌های او در خدمت هوای نفسش قرار گیرد.در واقع «نفس اماره بالسوء»، سوار او میشود و از همه خوبی‌های انسان به نفع خودش استفاده می‌کند.
دشمن انسان، بدی‌های او نیست، دشمن انسان، رفتارهای بدِ او هم نیست، دشمن انسان، نفس او است.
نگرش انسان به نفس، باید نگرشی باشد که نسبت به «بدترین دشمن» خود دارد. اینکه انسان، نفس را دشمن تلقی کند، کار بسیار دشواری است و نیاز به تلقین، تفکر و تأمل دارد و با اکتفا کردن به آگاهی حل نمی‌شود.
با توجه به مباحث مذکور ما در صددیم پس از کارهای مقدماتی مانند: تبیین

Leave a Comment