دانلود پایان نامه ارشد درمورد امیرالمومنین، جامعه اسلامی، تاریخ اسلام

پایان‌نامه کارشناسی
گفتار سوم: حدیث ولایت 79
گفتار چهارم: حدیث رایت 86
گفتار پنجم: معیار شناخت مؤمن و منافق 89
نتیجه گیری کلی 93
برتری امام علی بر همه صحابه به اعتراف علمای اهل سنت 93
تمسک به ثقلین 94
منزلت 94
ولایت 94
امام علی و مودت 95
امام علی برادر پیامبر 96
امام علی و تربیت الهی 96
محبوبترین خلق نزد خداوند 96
امام علی دانا ترین صحابه 96
معیار مومن و منافق 97
معیار سلم و حرب 97
باغی بودن دشمن حضرت 98
منابع و مآخذ 99
فصل اول: کلیات و مفاهیم
گفتار اول: کلیات
تعریف مساله
یکی از مسایل مورد اختلاف میان شیعه و برخی از فرق اهل سنت مساله افضلیت امام علی از دیگر خلفا و صحابه است. از آنجاییکه یکی از ادله اثبات امامت و خلافت بلافصل امیرالمومنین افضلیت ایشان است این مساله اهمیت پیدا می‌کند لذا در این رساله ما در صدد اثبات افضلیت آن حضرت بر اساس روایات و احادیث وارده بخصوص در صحاح سته هستیم که مهمترین و با اعتبار ترین کتب روایی در میان فرق عامه است.
افضلیت امام علی به نظر ما از بدیهیات تاریخ است؛ یعنی اگر کسی تاریخ اسلام را حتی در منابع برادران اهل تسنن مطالعه کند، برایش هیچ تردیدی باقی نمی‌ماند که حضرت علی افضل و برترین صحابه است. شما می‌توانید کتاب عبدالفتاح عبدالمقصود یا کتاب‌های دیگر برادران اهل تسنن را بخوانید؛ روایاتی که در باب اهل بیت و امام علی در آنها وجود دارد، در صحاح سته و دیگر کتب اهل تسنن، تاریخ یعقوبی و تاریخ‌های دیگر، ملاحظه خواهید کرد که این مسئله از قطعیات تاریخ است؛ یعنی اگر کسی با تاریخ اسلام حتی از ناحیه کتب اهل سنت آشنایی پیدا کند، حتی اگر مسلمان هم نباشد، ولی ملاک را تاریخ اسلام بگیرد، حتی آیات و روایات را هم کنار بگذارد و تاریخ اسلام و مجاهدت‌های امام، صبر ایشان، تلاش ایشان، زندگی ایشان و سیره عملی ایشان را ببیند، در افضلیت ایشان تردید نمی‌کند ؛ پس به نظر ما افضل بودن امام علی از بدیهیات تاریخ اسلام است؛ و از آنجا که یکی از برجسته ترین مسایل مطرح در جامعه اسلامی موضوع مرجعیت و تعیین این مرجع در میان امت پس ار رسول الله است. در این نوشتار برآنیم تا براساس مهمترین مبانی و کتب روایی عامه یعنی صحاح سته که بالاترین ارزش روایی را در میان اهل سنت دارند به بیان اقرار آنها به افضلیت حضرت امیرالمونین علی بپردازیم.
پیشینه تحقیق
شواهد و مستندات تاریخی گواه بر آن است که اهل بیت از زمان رسول الله تاکنون مورد احترام و تکریم بوده اند و بسیاری از صحابیان و تابعیان ستایش‌ها و مراجعات بسیار به این بزرگواران خصوصاً حضرت علی داشته اند، این ادعا را می‌توان با بررسی در متون روایی و تفسیری و کلامی به اثبات رسانید، شاهد این ادعا کتب فراوانی است که بزرگان شیعه و اهل سنت در بیان مناقب و فضایل امیرالمومنین در طی قرون به رشته تحریر در آورده اند. از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
جواهر المطلوب فی فضایل علی بن ابیطالب، فخر الدین بن محمد علی طریحی 1085 ه ق.
1001 فضلیت از امیرالمؤمنین علی در کتب اهل سنت، محمدرضا رمزی اوحدی.
مدینه المعاجز، هاشم بن سلیمان بحرانی، ترجمه سید غریب عساکره.
اختصاصات حضرت علی، حسین عمادزاده.
امام علی بن ابیطالب، عبدالفتاح عبدالمقصود، ترجمه سید محمد مهدی جعفری.
خصائص امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب، احمد بن علی نسائی، نصرالله آیتی مقدم.
کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین، حسن بن یوسف حلی (علامه حلی).
سیمای امام علی به روایت اهل سنت، هاشم بن سلیمان بحرانی، ترجمه محمد امینی.
فضایل مختصه امیرالمومنین از دیدگاه قران، حدیت و تاریخ، نرجس سادات نژاد حسینیان، پایان نامه کارشناسی ارشد.
حدیث ثقلین در اثبات امامت، مهدی منصوری فر، تحقیق پایانی سطح سه حوزه علمیه قم.
با این همه، پژوهش و نگارشی جامع و مستقل در باره افضلیت حضرت علی در صحاح سته کمتر به انجام رسیده است و بیشتر به مرجعیت علمی ، سیاسی و دینی آن حضرت پرداخته اند و محدوده این پژوهشها یا در دامنه وسیعی از کتب روایی – کلامی اهل سنت و شیعه پرداخته شده و شامل تمام کتب حدیثی و تفسیری و… می‌شده یا محدود به یکی از کتب خاص بوده است، لکن ما در این رساله برآنیم تا این موضوع را یعنی افضلیت حضرت امیر را در صحاح سته – منحصراً – که مهمترین و صحیح ترین کتب روایی از منظر اهل سنت می‌باشند مورد بررسی قرار داده و با طرح مسئله تقدم افضل بر مفضول به اثبات افضلیت امیرالمومنین بر دیگر صحابه بپردازیم.
جنبه جدید بودن ونوآوری تحقیق
در این پژوهش سعی شده تا با نگاهی همه سو نگر و چند بعدی به مسئله در کتب صحاح موضوع را مورد کندوکاو قرار داده و از این جهت که محدوده تحقیق صرفاً کتب سته اهل سنت می‌باشد که کمتر چنین موضوعی در این محدوده مورد توجه قرار گرفته شده است می‌توان جنبه نوآوری تحقیق را در همین مسئله دانست.
ضرورت تحقیق
پس از پیامبر جامعه اسلامی دچار انحراف شدیدی گشت به طوری که مسیر خلافت و ولایت از حرکت اصلی خود دور ماند؛ چنان چه اگر این مسئله ظهور نمی‌کرد، مطمئناً جامعه اسلامی در وضع مطلوب تری قرار می‌گرفت، لکن آن چه منشأ این افتراق گشت، بعدها، به دنبال ایجاد پایگاه فکری برای خود شد تا اساس تفرقه را بر هوا و هوس نگرداند و چنان بنماید که این امر ضروری بوده است؛ لذا ضروری و شایسته است که جهت دفاع از حریمِ حرکت اصیلِ نبوی مقام و منزلت جانشین حقیقی ایشان که وزیر و وصی به حق او و امیر مؤمنان تا پایان تاریخ خواهد بود، بیش از پیش نمایان شود؛ بنابراین این بحث تحت عنوان ( افضلیت امام علی ) در راستای همین هدف گرد آمده و امید می‌رود با مطالعه این بحث، گوشه ای از حقایق صدر اسلام و مظلومیتی که در « افضل الناس بعد النبی» رواگشته، آشکار گردد و مقدمه ای باشد جهت تحقیقات بیشتر در این زمینه
هدف تحقیق
– اثبات افضلیت حضرت علی از منظر اهل سنت براساس روایات در کتب صحاح سته.
– بیان تاثیر غرض ورزی‌ها و تعصبات در بیان فضایل امیر المومنین.
– بیان ضرورت پیروی از افضل پس از رحلت رسول خدا .
– بیان شواهد و مستنداتی از افضلیت امیرالمونین از دوران پس از رسول خدا.
– روشن شدن برخی از زوایای پنهان موضوع.
– آگاهی بیشتر از میراث گرانبهای حضرت امیر و استفاده از آن.
– برجسته شدن وجوه مشترک میان مسلمانان و ایجاد همگرایی بیشتر حول محور اهل بیت خصوصاً حضرت علی .
– فراهم آوردن بستر‌های مناسب برای ایجاد همدلی و وحدت میان مسلمانان.
– باز شدن دریچه‌های نو به روی پژوهشگران و فراهم اوردن بستر مناسب برای تکمیل موضوعات نزدیک به این پژوهش.
سئوالات تحقیق
سئوال اصلی
این است که: اصولاً افضلیت حضرت علی در صحاح سته از چه جایگاهی بر خوردار است ؟ در صحاح سته برخی روایات بطور مشترک و برخی روایات بطور مختص افضلیت حضرت علی اثبات می‌نمایند.
سئوالات فرعی
1- دیدگاه اهل سنت و شیعه در تعریف مفاهیم امامت و شرایط افضلیت چیست ؟
2- صحاح سته نزد اهل سنت از چه جایگاهی برخوردار است ؟
3- دیدگاه شیعه و اهل سنت درباره دلیل افضلیت چیست ؟ همه شیعیان و بسیاری از اهل سنت برتری و افضلیت را دلیل بر امامت می‌دانند.
فرضیه اصلی
الف) اگرچه در منابع اهل سنت تقدم مفضول بر افضل به حکم مصلحت جایز دانسته شده است اما در امر خلافت و امامت بر جامعه اسلامی هیچ مصلحتی بالاتر از جاری کردن احکام الهی و رواج سنت نبوی نیست و این امر میسور نمی‌شود مگر به حکومت امام افضل
ب) اوضاع و احوال جامعه اسلامی تحت تاثیر حاکمان اموی و عباسی و عناد آشکار آنها با اهل بیت و دوری آنها از سنت نبوی باعث تربیت نسل‌هایی – و به تبع آن عالمانی – شد که با مشی فکری آنها همسو بوده تا به نشر معارفی بپردازند که در همان محیط پرورش یافته اند.
ج) احادیث و روایات فراوانی در کتب عامه به ویژه صحاح سته در نقل فضایل امیرالمومنین و افضلیت ایشان بر دیگر صحابه نقل شده است.
د) با تاکید و اثبات این مسئله که امام افضل بر مفضول مقدم است و نقل احادیث و شواهد روایی از کتب صحاح می‌توان افضلیت حضرت علی را اثبات کرد.
روش انجام تحقیق
این تحقیق دراساس از روش کتابخانه ای پیروی می‌کند وبه صورت تحلیل و توصیف محتوا خواهد بود با این توضیح که نخست به شرح لغات و کلید واژه‌های مربوطه می‌پردازیم و نسبت به استخراج مفاهیم و کلیات بحث اقدام می‌کنیم سپس بر اساس توصیف محتوایی کتب صحاح سته مورد نقد و بررسی قرار خواهند گرفت و به بیان تعامل و یا تقابل این کتب با مسئله افضلیت امیرالمونین و بیان روایات و احادیث منقول در این کتب پرداخته می‌شود./
گفتار دوم: مفاهیم
افضلیت در لغت و کلام
افضلیت در لغت به معنای برتری، فزونتری، تفوق، و افضل بودن است. 1 و در کلام یکی از ویژگی‌های امام که مورد اختلاف متکلمان مسلمان واقع گردیده، افضلیّت او از سایر افراد امّت است. افضلیت در نظر ایشان از دو حیث مطرح است: نخست افضلیت به معنای فزون تر بودن کرامت و ثواب او در نزد خداوند و دومی افضلیت در صفاتی که شرط امامت ظاهری است. متکلمان امامیه به اتفاق افضلیت از هر دو حیث را از شرایط ضروری امامت می‌دانند. این مسأله برای اولین بار از طرف شیعیان مطرح گردید تا با تکیه بر افضلیت امامان خود، احقّ بودن ایشان برای امامت را اثبات کنند. در افرادی که از طرف امام به حکومت نصب می‌شوند مثل والیان، امیران و قضات، اگرچه افضلیت مطلق شرط نیست، ولی ایشان نیز باید در آنچه بر آن ولایت می‌یابند، از رعایای خود افضل باشند و در هیچ حال تقدّم مفضول بر فاضل جایز نیست. اما متکلمان اهل سنّت در این مسأله دیدگاه واحد و ثابتی نداشته اند. گروهی در مقام نظر از وجوب امامت افضل جانبداری کرده و در واقعیت تاریخی ترتیب خلفا را به ترتیب افضلیت آن‌ها دانسته اند. اما اکثر معتزله و اشاعره امامت افضل را ضرورتاً به مصلحت ندانسته و به عذر حفظ مصالح امت، به جواز امامت مفضول با وجود افضل رأی داده اند. هرگروه در اثبات مدّعای خود به دلایلی از کتاب، سنّت، اجماع، و عقل تمسک کرده اند.
امام و امامت
«امام» و«امامت» دو واژه عربی به معنای «پیشوا» و «پیشوایی» هستند. «اِمام» و «اَمام» یک ریشه دارند؛ اَمام یعنی سمت جلو و اِمام کسی است که در جلو قرار دارد و عدهای پشت سر او حرکت میکنند. پس، از نظر لغت شناسان عرب، امام، هرکس یا هرچیزی است که در کارها به او اقتدا میشود. جمع امام «ائمه» است که در اصل «أأممه» بر وزن امثله بوده است
اما در اصطلاح، امام یعنی رهبر عموم مسلمانان در کارهای دینی و دنیوی؛ امام جانشین پیامبر است و طبق عقیده امامیه از سوی خدا تعیین و به وسیله پیامبر یا امامی که رهبری جامعه را بر عهده دارد، به مردم معرفی میگردد. امام صفاتی خاص دارد و تا جهان باقی است وجود وی نیز واجب خواهد بود.
بین مسلمانان در اینکه امامت مقامی انتخابی است یا انتصابی، اختلاف وجود دارد؛ بیشتر اشاعره، معتزله و خوارج بر این عقیده اند که طریق ثبوت، اختیار امت به اجتهاد اهل اجتهاد است و ثبوت امامت به نص هم رواست؛ اما نصی در مورد امامت بر شخص معینی وارد نشده است. در مقابل، شیعه امامیه به اتفاق آرا چنین اعتقاد دارند که امامت، یک مقام انتصابی و تنصیصی از سوی پروردگار متعال و پیامبر است. زیرا اولاً: تعیین امام، لطفی است از جانب خدا برای اصلاح امور بندگانش و هر لطفی بر خداوند لازم است؛ پس خدای متعال، خود، امام را تعیین میفرماید؛ ثانیاً: امام باید

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه دربارهاندرزنامه، ACT، ظلم و ستم

Leave a Comment