تحقیق رایگان با موضوع کاهش اضطراب، مقطع متوسطه، بهداشت روان، سطح معنادار

روش پژوهش 80
متغیرهای پژوهش 80
جامعه آماری پژوهش 81
روش نمونه گیری 81
ابزارهای پژوهش 82
مقیاس خود سنجی اضطراب زانگS.A.S 82
مقیاس ارزیابی تعلل ورزی- نسخه دانش آموز (PASS) 84
بسته آموزشی ایمن سازی در برابر استرس 84
بسته آموزش حل مساله اجتماعی 85
نحوه انجام پژوهش 86
روش تجزیه و تحلیل آماری 86
مقدمه فصل 4 88
الف) یافته های توصیفی 89
ب) بررسی استنباطی فرضیه های پژوهشی 90
فرضی? اول 90
فرضی? دوم 92
فرضی? سوم 94
فرضی? چهارم 95
سوال 1 95
سوال 2 96
مقدمه فصل 5 98
بحث و نتیجه گیری مربوط به فرضیه های پژوهش 98
محدودیتهای تحقیق 100
پیشنهادها 101
پیشنهادهای کاربردی 101
پیشنهادهای پژوهشی 101
پیوستهاوضمائم—————————————————————————102 منابع ومآخذ—————————————————————————106
چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی مقایسه ای اثربخشی دو روش آموزش مدیریت استرس و حل مسأل? اجتماعی در اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی دانش آموزان می باشد. روش تحقیق1 این پژوهش از نوع آزمایشی گسترش یافته با پیش آزمون2 و پس آزمون3 چندگروهی می باشد و جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان اسلامشهر در سال تحصیلی 90-89 می باشد. حجم جامعه مورد پژوهش، بنا بر آمارهای مدیریت آموزش و پرورش شهرستان اسلام شهر 7238 نفر می باشد.فرضیه پژوهش شامل:موارد زیر می باشد
1: آموزش مدیریت استرس بر کاهش اضطراب مؤثر است. 2: آموزش مدیریت استرس بر کاهش تعلل ورزی تحصیلی مؤثر است. 3: آموزش حل مساله اجتماعی بر کاهش اضطراب مؤثر است4: آموزش حل مسأله اجتماعی بر کاهش تعلل ورزی تحصیلی مؤثر است
بدین منظور45نفر از دانش آموزان مقطع متوسطه مدارس اسلامشهر به عنوان نمونه انتخاب شده و به طور همتاشده از لحاظ سنی و نمرات پیش آزمون در سه گروه گمارده شدند. از این سه گروه، گروه اول آموزش حل مساله اجتماعی، گروه دوم آموزش مدیریت استرس و گروه سوم کنترل بود. پس از اجرای جلسات نیز پس آزمون به عمل آمد. برای سنجش اضطراب دانش آموزان، پرسشنامه اضطراب زونگ و برای سنجش تعلل ورزی تحصیلی دانش آموزان از مقیاس ارزیابی تعلل ورزی- نسخه دانش آموز (PASS) استفاده شد. برای مقایسه میانگین های گروه ها در پیش آزمون و پس آزمون جهت تعیین میزان اثر آموزش ها، از روش آماری تحلیل کوواریانس یک متغیری استفاده شد. نتایج تحلیل های آماری نشان داد که تفاوت نمرات اضطراب پس از انجام آموزش مدیریت استرس و آموزش حل مساله در گروه های درمانی با F محاسبه شده 28.241 در سطح معناداری (0.01P) و خطای کمتر از 0.001 (0.001?p) از لحاظ آماری معنادار می باشد. بنابراین آموزش مدیریت استرس و آموزش حل مساله اجتماعی موجب کاهش اضطراب دانش آموزان شد. همچنین نتایج تحلیل های آماری نشان داد که تفاوت نمرات تعلل ورزی پس از انجام آموزش مدیریت استرس و آموزش حل مساله اجتماعی در گروه های درمانی با F محاسبه شده 69.745در سطح معناداری (0.01P) و خطای کمتر از 0.001 (0.001?p) از لحاظ آماری معنادار می باشد. بنابراین درمان شناختی رفتاری موجب کاهش تعلل ورزی دانش آموزان نیز شد. بررسی های تعقیبی به روش توکی نشان داد آموزش مدیریت استرس تاثیر بیشتری نسبت به روش آموزش حل مساله داشته و میزان اضطراب و تعلل ورزی را بیشتر کاهش داده است. بنابراین نتیجه می گردد که روش آموزش مدیریت استرس و آموزش حل مساله اجتماعی هر دو بر کاهش اضطراب و تعلل ورزی دانش آموزان موثر بوده اند و استفاده از این روش ها برای رفع مشکلات و موانع آموزشی دانش آموزان توصیه می گردد.

کلیدواژه ها: آموزش مدیریت استرس، آموزش حل مسأل? اجتماعی، اضطراب، تعلل ورزی، دانش آموزان مقطع متوسطه.

فصل اول

کلّیّات پژوهش

مقدمه
اضطراب به منزله بخشی از زندگی هر انسان ، یکی از مولفه های ساختار شخصیت وی می باشد و از این زاویه است که پاره ای از اضطراب های دوران کودکی و بزرگسالی را می توان به هنجار دانست و تأثیر مثبت آنها را بر فرایند تحول پذیرفت،( لافون4 )چرا که این فرصت برای افراد فراهم می شود تا مکانیزم های تنش زای خود را در جهت مواجهه با منابع تنیدگی زا و اضطراب انگیز گسترش دهند . به عبارت دیگر، می توان گفت که اضطراب در پاره ای از مواقع ، سازندگی و خلاقیت را در فرد ایجاد می کند، امکان تجسم موقعیت ها و سلطه بر آنها را فراهم میاورد و یا آنکه وی را بر می انگیزد تا به طور جدی با مسولیت مهمی مانند آماده شدن برای یک امتحان یا پذیرفتن یک وظیفه اجتماعی مواجه شود.
اضطراب یکی از مشکلاتی است که فرد در تلاطم دوره نوجوانی و بلوغ با آن مواجه می گردد. اضطراب در این سنین سیر صعودی پیدا کرده و در اغلب جنبه های زندگی خود را نشان می دهد و مشکلاتی برای نوجوان به وجود می آورد که از جمله آنها می توان به عدم کفایت در روابط اجتماعی (در محیط مدرسه، جمع همسالان و خانواده)، ناکامی در ابراز وجود و ابراز عقیده و دفاع از حقوق شخصی، اشاره نمود. (کاپلان5 و سادوک6، بنقل از پورافکاری، 1387)این مشکلات در صورت تداوم می توانند اثرات مخربی بر سلامت و بهداشت روانی فرد در دوره بزرگسالی وارد کنند.

مطلب مشابه :  منبع تحقیق درموردمدیریت کیفیت، کیفیت جامع، مدیریت کیفیت جامع، منابع انسانی

از دیگر مشکلات پیش روی دانش آموزان نوجوان، تعلل ورزی و اهمال کاری است که به ویژه در حوزه های مسئولیت پذیری مانند تحصیل بروز می نماید که یکی از موانع پیشرفت تحصیلی و از کاهش دهنده های انگیزه و موفقیت تحصیلی می باشد.
تعلل ورزی7 آموزشی نیز یکی از ش
ایعترین مشکلات در سطوح مختلف تحصیلی است. تعلل ورزی یا به آینده موکول نمودن کارها آنقدر متداول است که شاید بتوان آن را از تمایلات ذاتی انسان برشمرد. اگرچه تعلل ورزی همیشه مسئله ساز نیست اما در اغلب موارد می تواند از طریق ممانعت از پیشرفت و عدم دسترسی به اهداف، پی آمدهای نامطلوب و جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. در تعریف این سازه، محققان به کاهلی و امروز و فردا کردن در انجام کارهای مهم (در زمان مورد انتظار) همراه با تجارب ذهنی ناراحت کننده8 اشاره نموده اند (الیس9 و نال10، 1382؛ لای11، 1986؛ سنکال12، کوئستنر13 و والرند14، 1995). تعلل ورزی با توجه به پیچیدگی و مولفه های شناختی، عاطفی و رفتاری آن تظاهرات گوناگونی دارد، از جمله، تعلل ورزی تحصیلی15 (هیل16، هیل17، چابوت18 و بارال19، 1978؛ زیسات20، روزنتال21 و وایت22، 1978)، تعلل ورزی در تصمیم گیری23، (ایفرت24 وفراری25، 1989)، تعلل ورزی روانرنجورانه26، (الیس و ناوس27، 1979)، و تعلل ورزی وسواس گونه28 (فراری29، 1991).

در این پژوهش دو نوع درمان روانشناختی آموزش مدیریت استرس و آموزش حل مسأله بطور آزمایشی، در کاهش میزان اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی دنش آموزان بررسی شده است و هدف اصلی، مقایسه اثربخشی آن دو است.
بیان مسأله
اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی در حیطه آموزش و پرورش از عوامل مخل و مخرب به حساب می آیند. تاثیر منفی اضطراب و تعلل ورزی بر فرایندهای تعلیمی و تربیتی توسط پژوهش های متعدد و مختلفی نشان داده شده است (کریمی، 1388).
روانشناسان از سالها پیش پی برده اند که اضطراب مفهومی چند بعدی است. با اینکه همه ما تصدیق می کنیم که اضطراب را تجربه می کنیم، واقعیت این است که اضطرابی که ما تجربه می کنیم با اضطرابی که دیگران تجربه می کنند بسیار متفاوت است (ژاندا30، به نقل از حسن زادگان، 1384). پیتر لانگ31 (1969)، یک الگوی سه سیستمی برای اضطراب پیشنهاد کرده است که این سه سیستم یا مولفه عبارتند از (1) شناختی (2) رفتاری (3) فیزیولوژیکی یا بدنی (پاول32 و انرایت33، 1991). کوکسال34 و پاور35 در مفهوم پردازی اضطراب یک گام فراتر نهاده اند. آنها این مسئله را مطرح کردند که مولفه شناختی اضطراب به خودگویی های کلامی و احساسات ذهنی (فاعلی) که افراد گزارش می دهند تقسیم می شود. به این ترتیب مولفه احساسی را به سه مولفه دیگر افزودند. آنها دلایل لازم برای حمایت از چهار بعد متمایز اضطراب بدست آوردند و در عین حال بیان کردند که خودگویی های کلامی و احساسات ذهنی تا حدود زیادی با هم مرتبط هستند. مانند محققان پیشین آنها نیز همپوشی کم بین این دو مولفه اضطراب شناختی با اضطراب بدنی و رفتاری را تأیید کردند (ژاندا به نقل از حسن زادگان، 1384). عوامل متعددی در ایجاد اضطراب نقش ایفا می‌کنند که یکی از این عوامل خانواده می‌باشد خانواده به عنوان اولین محیط شکل‌گیری شخصیت انسان از اهمیت زیادی برخوردار است بخصوص این که روابط والدین بر رشد سالم و متعادل عاطفی – روانی تاثیر زیادی می‌تواند داشته باشد. چندین مقاله نظری و تعدادی گزارش در زمینه ارتباط بین کارکرد خانواده و شروع اختلالات خلقی، بخصوص اختلال اضطراب وجود دارد (کاپلان36 و سادوک37، بنقل از پورافکاری، 1387) برخی از مطالعات، بین وضعیت خانواده و اضطراب اعضای آن، همبستگی‌هایی یافته‌اند. بهترین شاهد بر این ادعا کار براون38 و همکارانش می‌باشد، آنها میزان آسیب‌پذیری در مقابل اضطراب را به عنوان بخشی از عوامل مرتبط با خانواده می‌دانند (براون و همکارانش، 1979؛ به نقل از بیرامی، 1378). اضطراب در دوره نوجوانی شیوع بیشتری می یابد. اضطراب در دانش آموزان موجب افت عملکرد تحصیلی و ایجاد زمینه ای برای سایر اختلالات روانی می شود و از این جهت در این پژوهش بررسی روش های درمان آن مورد توجه قرار داده شده است.
اضطراب تحصیلی یکی از پیامدهای تعلل ورزی تحصیلی به شمار آمده و به نوبه خود بر آن تاثیر می گذارد. ممکن است اضطراب تحصیلی ناشی از سطح پایین وضعیت تحصیلی بوده و خود عاملی موثر در افت تحصیلی باشد (جوکار و دلاورپور، 1386). تاثیرات مخرب اضطراب بر وضعیت تحصیلی آن را یکی از عوامل اصلی افت تحصیلی کرده است (حق شناس، 1388). با توجه به اینکه اضطراب یکی از عوامل زیرساز تعلل ورزی نیز می باشد، کاهش اضطراب می تواند کاهش تعلل ورزی را نیز به دنبال داشته باشد. نظر به اینکه اضطراب و تعلل ورزی میتوانند ناشی از استرس های مختلفی باشند، آموزش مدیریت استرس می تواند در کاهش این دو موثر باشد. همچنین با توجه به اینکه اضطراب و تعلل ورزی به تبع مساله و مشکلی ایجاد می شوند و هسته مرکزی آنها مساله حل نشده می باشد (جوکار و دلاورپور، 1386)، آموزش حل مساله نیز احتمالا می توانند در کاهش اضطراب و تعلل ورزی مفید باشند. حل مساله اجتماعی به عنوان یکی از مهمترین مهارتهای روانشناختی نقش بسیار مهم و عمده ای در پیشگیری از بروز مشکلات روانی و بین فردی دارد. حل مساله اجتماعی خود شامل انواع مختتلف و متنوعی از مهارتهای رفتاری و روانی است که از جمله آن می توان به حل مسئله، معذرت خواهی، مذاکره کردن، خویشتن داری، اعاده حقوق شخصی، چگونگی واکنش در برابر مسخره شدن، درگیر دعوا نشدن، با فشارهای همتایان کنار آمدن و توانایی نه گفتن اشاره نمود (قاسم آبادی، طهماسیان و ایروانی، 1389). همچنین مهارت مدیریت استرس یکی از مهمترین تواناییها و مهارتهای روانشناختی در مقابله با موقعیت های فشارزا می باشد که می تواند نقش مهمی در سلامت و بهداشت روانی افراد داشته باشد (حسن زادگان، 1386).
یکی از روش های کاهش اثرات منفی استرس بر عملکرد تحصیلی و اضطراب تحصیلی، آموزش مدیریت استرس39 می باشد. در این پژوهش از این روش برای کاهش اضطراب تحصیلی و همچنین تعلل ورزی تحصیلی استفاده گردید. از دیگر روش های کاهش اضطراب، روش آموزش حل مسأله اجتماعی40 می باشد که در این پژوهش از این روش نیز برای کاهش اضطراب و تعلل ورزی استفاده شد. در این پژوهش به دنبال پاسخگویی به 2 سوال زیر می باشیم که آیا دو روش یاد شده در کاهش اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی اثربخشند؟ و اگر اثربخشند، چه تفاوتی دارند؟

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد دربارهپردازش اطلاعات

اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
اختلالات اضطرابی شایع ترین اختلالات روانی در جمعیت عمومی هستند و تقریبا از هر چهار بزرگسال یک نفر را در ایالات متحده مبتلا می کنند (مرکنگاس41، 2005). مطالعات انجام شده در ایران نیز این اختلالات را شایع ترین دسته اختلالات روانپزشکی یافته اند (محمدی و همکاران، 1382).
با توجه به پیامد های گوناگون اضطراب در زندگی افراد و اهمیتی که امروزه انسان برای شناخت هرچه بیشتر این امر قایل است هر مطالعه در خصوص این مسئله می تواند قدمی تازه برای شناخت هرچه بهتر اضطراب محسوب گردد. اگر اضطراب از حد خاصی بیشتر باشد در روند تحصیل فرد اختلال ایجاد می کند. به طور خلاصه اهمیت و ضرورت این تحقیق در کسب دیدی وسیع تر نسبت به مدیریت استرس در والدین و دانش آموزان مضطرب وتاثیر آن روی اضطراب است. از آن جا که جامعه ما یک جامعه جوان است و به دلیل حساسیت دوره نوجوانی و جوانی این قشر بیش از سایر اقشار در معرض اضطراب هستند، در نتیجه می بایست تدابیری اندیشید و آموزش های لازم را ارائه داد تا جوانان بتوانند به موقعیت ها و شرایط اضطراب آور به گونه ای پاسخ دهند که آسیبی به روان و جسم آنها وارد نشود، زیرا که اضطراب ریشه بسیاری از بیماری های روانی است.
از آنجا که تعلل ورزی، به تاخیر انداختن شروع کار یا اجتناب از انجام وظیفه است، این مساله می تواند سبب بروز احساس گناه، بی کفایتی، احساس خودکم بینی، اضطراب و افسردگی در میان دانش آموزان شود (کرمی، 1388). پژوهش های الیس42 و کانوس43 (1997) نشان داده است که تعلل ورزی می تواند سبب بروز اضطراب و افسردگی در میان دانش آموزان شود. تعلل ورزی به عنوان یکی از موانع پیشرفت دانش آموزان شناسایی شده است و رفع این مشکل می تواند تأثیرزیادی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان داشته باشد. از این جهت اهمیت پرداختن به این موضوع آشکار است. همچنین کاربرد یافته های این پژوهش در مراکز مشاوره ای تحصیلی و مدارس راهگشای تحقیقات بعدی خواهد بود.
از مهمترین خطرات و مشکلاتی که اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی ایجاد می کنند، افت وضعیت تحصیلی می باشد که این افت نیز مشکلات عدیده ای چون افسردگی، تشدید اضطراب، کاهش عزت نفس و اعتمادبه نفس، گرایش به بزه کاری، آسیب دیدن هویت و سایر مشکلات رایج دوره نوجوانی شود (جوکار و دلاورپور، 1386).
از طرفی اضطراب و تعلل ورزی تبعات اقتصادی و اجتماعی زیادی به دنبال دارند. تبعات اقتصادی آن در ضررهایی که افراد در از دست دادن فرصت های اقتصادی و کاهش بارآوری اقتصادی و کیفیت کار نشان می دهند، می توان استنباط نمود و تبعات اجتماعی آن مخصوصا مورد نوجوانان مقطع متوسطه اهمیت

Leave a Comment