منابع مقاله درمورد استان قزوین، نرخ رشد، محیط زیست

اثرات فرهنگی واجتماعی گردشگری شهری می توان تاثیرات فرهنگی (آداب و رسوم غیر مادی، محصولات فیزیکی، ارتباط فرهنگی)، اثرات اجتماعی (مذهب، سلامتی، زبان، تغییرات اجتماعی)، رفتار اخلاقی (جنایت، بی بندوباری) نام برد.
اثرات اقتصادی گردشگری شهری
منظور از اثرات اقتصادی گردشگری شهری اثرات مثبت (اشتغال زایی، افزایش درآمدهای ارزی، افزایش قدرت کارآفرینی سایر بخش ها) و اثرات منفی آن (هزینه های فرصت، وابستگی بیش از حد به گردشگری، تورم)را می توان نام برد.
2-24- اثرات مثبت گردشگری بر محیط زیست
صنایع توریستی در صورتی که همراه با حفاظت از پوشش های طبیعی، خاک وآب و هوا باشد از جمله سودمند ترین صنایع خواهد بود و باعث اشتغال زایی در سطح وسیع می گردد. اشتغال زایی میتواند در شغلها و حرفه های مختلف از جمله: صنایع حمل و نقل، صنایع غذایی، صنایع دستی، هتلداری و غیره صورت پذیرد. همچنین مورد استفاده قرار دادن زمین ها و مناطق توسعه یافته به فعالیتهای تفریحی باعث اشتغال زایی و تولید درآمد میشود. مهمتر از همه اینکه، صنعت توریسم به عنوان یک صنعت پاکیزه مورد توجه قرار گرفته است. زیرا این صنعت هیچگونه آلودگی برای محیط زیست به وجود نمیآورد و به جای کارخانه های آلوده کننده، بر پایه رستورانها و هتلها بنا شده است. از آن گذشته پیش بینی میشود که گردشگری در طبیعت، بخش اعظم بازار گردشگری سالهای آینده را به خود اختصاص دهند. در واقع این نوع گردشگری، جهت ارتقای پیشرفت اقتصادی هر کشور، مردم بومی منطقه و حفظ ارزشهای طبیعی، زیست محیطی و فرهنگی مناطق گردشگری، مناسب تشخیص داده شده است. به همین لحاظ توسعه این بخش جزء اهداف اصلی صنعت گردشگری در نظر گرفته میشود (حسینی و هوشیارخواه. 1384: 104). همچنین صنعت جهانگردی قادر است کانون توجه را به مسائل مهم زیست محیطی معطوف کند و پایه گذار طرح هایی باشد که موجب حفظ و حراست از محیط زیست می شود. به عنوان مثال: جهانگردی میتواند توجه عموم را به مسئله تنوع گونه های حیوانات و گیاهان بسیاری که در خطر انقراض هستند جلب کند (رهبری. 1384:  175).
2-25-  اثرات منفی گردشگری بر محیط زیست
جهانگردی میتواند محیط زیست طبیعی را به خطر اندازد، باعث تغییر آن شود و اثرات منفی بسیار زیادی بر روی آن بگذارد. بازدیدکنندگان طبیعت، ضایعات وآلودگی تولید می کنند. آلودگی هایی مثل: آلودگی آب، آلودگی هوا، ضایعات جامد و آلودگی صوتی و بصری. جاذبه های طبیعی با استفاده نادرست یا بیش از حد، میتواند در معرض خطر قرار گیرد. احداث خدمات برای جهانگردان می تواند موجب تغییر و دگرگونی چشم اندازهای طبیعی شود. برای مثال: آلودگی بصری می تواند از طریق نصب زیاد بیلبوردها روی دهد. همزمان با توسعه جهانگردی، تقاضا برای زمین افزایش می یابد. به خصوص برای نواحی عمده و درجه اول، مانند زمین های ساحلی، چشم اندازهای ویژه وکوه ها. بدون دوراندیشی، چشم اندازهای طبیعی و فضاهای باز ممکن است از بین بروند. تخریب یا زیان رساندن به گونه های گیاهی یا جانوری می تواند با جمع آوری گیاهان و جانواران مورد پسند، برای فروش یا نگهداری، و یا لگدکوب کردن زمین روی دهد. جهانگردان یا مشاغلی که خدماتی بر آنها ارائه می دهند اغلب، گیاهان، جانوران، صخره ها، فسیل ها، مرجان ها و آثار فرهنگی و هنری را در یک منطقه از بین میبرند. بازدیدهای کنترل نشده یا بیش از اندازه، توسط بازدیدکنندگان می تواند کیفیت چشم اندازهای طبیعی، مکان ها و بناهای تاریخی را تنزل دهد. در جایی که آب نایاب است، جهانگردان می توانند موجودی ذخیره در دسترس را هدر دهند. مسافران همچنین می توانند به طور غیر عمدی گونه های غیر بومی را معرفی کنند که این مسئله می تواند موجب افزایش تجارت حیوانات وگیاهان شود. جریان پیوسته و دائمی بازدید کنندگان با تأثیر بر زندگی حیوانات اهلی و مختل کردن چرخه تولید مثل و تغییر در رفتار های طبیعی آنان، ممکن است موجب از هم گسیخته شدن حیات وحش شود (گلن .1390: صص33 و 34).برخی از دیگر اثرات منفی زیست محیطی توریسم عبارت است از: تخریب محیط زیست طبیعی به دلیل ایجاد ساختمان هتل ها و فرودگاه ها در مناطق پوشش های طبیعی، آلوده سازی محیط طبیعی و احیاناً ورود بیماری های واگیردار به کشور. (جلیلوند. 1384: ص 89).
موقعیت و وسعت منطقه مورد مطالعه
استان قزوین که در حوزه مرکزی ایران با مساحتی معادل 15821 کیلومتر مربع بین 48 درجه و 45 دقیقه تا 50 درجه و 50 دقیقه طول شرقی و 35 درجه و 37 دقیقه تا 36 درجه و 45 دقیقه عرض شمالی قرار دارد از شمال به استان های مازندران و گیلان ، از غرب به استان های همدان و زنجان ، از جنوب به استان مرکزی و از شرق به استان تهران محدود می شود . سلسه جبال البرز مرکزی و کوه های رامند و خرقان از سه جهت استان را فرا گرفته و دشت گسترده ای را به وجود آورده اند که از شمال به جنوب 75 کیلومتر و از شرق به غرب حدود 95 کیلو متر است . ارتفاعات شمال استان به بیش از 4000متر و جنوب غربی به 2700 متر از سطح دریا می رسد و کوه های معروف آن سیالان ، شاه البرز ، خشچال ، سفید کوه ، شجاع الدین ، اله تره ،رامند ، آق داغ ، خرقان ، ساری داغ ، سلطان پیر، سیاه کوه و… هستند که سیالان با 4175 وشاه البرز با 4056 متر بلندتر از دیگرانند . محدوده مرکزی و شرق استان که دشت پهناور قزوین را تشکیل داده دارای شیبی است که از شمال غرب به جنوب شرق امتداد یافته و در پایین ترین نقطه 1130 متر است . کمترین نقطه استان از سطح دریا با 300 متر در منطقه تارم سفلی و کناره های دریاچه سد سفید رود واقع شده که تفاوت آشکاری را از نظر توپوگرافی به وجود آورده است(www.tebyan.net).
شکل 3-1- نقشه موقعیت جغرافیایی استان قزوین و شهرستان ها
منبع نقشه پایه : شهرداری قزوین
3-3- تقسیمات استان
بر اساس آخرین وضعیت تقسیمات کشوری در آذرماه 1380, استان قزوین دارای 4 شهرستان (قزوین، آبیک، تاکستان، بوئین زهرا) 17 شهر ( قزوین، اقبالیه، محمدیه، الوند، محمود آباد نمونه، آبیک، رازمیان، معلم کلایه، تاکستان، اسفرورین، ضیاء آباد، خرمدشت، آوج، شال، دانسفهان، آبگرم و بوئین زهرا) است، 18 بخش، 44 دهستان و 1593 آبادی می باشد که 931 آبادی آن دارای سکنه و 612 آبادی آن خالی از سکنه است. اتوبانهای تهران-کرج-قزوین و قزوین-زنجان، این استان را به استانهای شمال، غرب و تهران متصل می کند. راه آهن شمال غرب کشور نیز از قزوین عبور می کند. جاده ی ترانزیتیی و بسیار با اهمیت ایران-اروپا و تهران-اصفهان-شیراز نیز از داخل شهر قزوین عبور می کنند.
3-3-1- شهرستان قزوین 
این شهرستان در 130 کیلومتری غرب تهران واقع شده و بوسیله اتوبان و راه آهن به تهران متصل است. آب و هوای این شهرستان در تابستان خنک و در زمستان سرد می باشد. میزان بارش سالیانه آن حدود 318 میلیمتر و دمای متوسط هوا 26 درجه سانتی گراد است. این شهرستان به طور متوسط 107 روز یخ بندان است و رطوبت نسبی هوا بین 49 تا 57 درصد است. بخش شمالی شهرستان قزوین را کوهستانهای البرز در بر گرفته و قسمت جنوبی و شرقی آن را دشت نسبتاً همواری احاطه نموده است.
شکل 3-2- نقشه موقعیت جغرافیایی شهرستان قزوین
منبع نقشه پایه : شهرداری قزوین
3-3-2- شهرستان آبیک
این شهرستان در فاصله 5 کیلومتری شرق قزوین بر سر راه تهران- قزوین واقع شده است و دو جاده ترانزیتی بسیار مهم؛  یکی اتوبان و دیگری جاده آسفالته قدیم تهران از کنار آن می گذرد.
شکل 3-3- نقشه موقعیت جغرافیایی شهرستان آبیک
منبع نقشه پایه : شهرداری قزوین
3-3-3- شهرستان بوئین زهرا 
این شهرستان واقع در دشت قزوین و در جنوب آن قرار گرفته است. فاصله آن تا قزوین حدود 50 کیلومتر است. این شهرستان در کنار جاده بسیار پر تردد اصفهان به تهران واقع شده. زبان مردم بوئین زهرا ترکی و جمعیت آن 48 هزار نفر در شهر و 125 هزار نفر در روستاهای آن می باشد. شهرستان بوئین زهرا دارای 4 شهر ( آوج، شال، رامند و مرکزی)، 14 دهستان و 254 آبادی دارای سکنه است.
شکل 3-4- نقشه موقعیت جغرافیایی شهرستان بوئین زهرا
منبع نقشه پایه : شهرداری قزوین
3-3-4- تاکستان 
شهرستان تاکستان یکی از شهرستانهای استان قزوین است که در غرب استان واقع شده. مرکز آن، شهر تاکستان است. این شهر دارای 4 بخش است که شامل 3 شهر، 9 دهستان و 133 آبادی است. فاصله قزوین تا تاکستان حدود 40 کیلومتر است که بوسیله جاده آسفالته و اتوبان تهران زنجان به قزوین متصل شده است.
شکل 3-5- نقشه موقعیت جغرافیایی شهرستان تاکستان
منبع نقشه پایه : شهرداری قزوین
3-4-جغرافیای انسانی
3-4-1- جمعیت استان قزوین
استان قزوین براساس نتایج آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1390 دارای 4 شهرستان و تعداد 22 شهر بوده است( مرکز آمار ایران). در زیر به بررسی جمعیت شهر قزوین می پردازیم:
جمعیت استان قزوین در طی سرشماریهای جمعیتی ازسال 1355 تا 1390، فراز و فرودهای زیادی را داشته است. بر اساس دادههای ارائه شده از سوی سازمان مرکز آمار ایران جمعیت استان قزوین در سال 1355 برابر با 536587 نفر بوده است که با 1222 خانوار، بعد خانوار آن برابر با 70/4 نفر و رشد متوسط 4.06 بوده است. جمعیت استان در دهه 1355- 1365 بالغ بر 798898نفر شده است که با 1699 خانوار، بعد خانوار آن 13/5 نفر بوده است. نرخ رشد جمعیت استان قزوین در این دهه برابر با 06/ 4درصد بوده است. افزایش جمعیت شهرقزوین تا سال 1355 ادامه داشته و جمعیت استان به 536587 نفر رسیده است. نرخ رشد جمعیت در دهه 1345- 1355 برابر با 06/4 درصد بوده است. جمعیت استان قزوین در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1365 معادل 798898 نفر با 6318 خانوار برآورد گردیده است که بعد خانوار آن 43/5 نفر بوده است. دهه 1365- 1355 را می توان دهه ای نامید که رشد جمعیت استان قزوین به کاهش یافته است، چرا که نرخ رشد این دوره به 94/1 درصد رسیده و کاهشی در حدود 1/2 درصد را نشان می دهد. مهمترین عوامل مؤثر در این نرخ رشد کم جمعیتی را می توان در هجوم بی رویه جمعیت به استان های همجوار و کاهش نرخ رشد طبیعی جمعیت دانست(مرکز انفور ماتیک ومطالعه توسعه،1375).
جدول 3-1- بررسی جمعیت کشور، استان، و مقایسه آنها با یکدیگر طی دورههای سرشماری 1390- 1355
سال
جمعیت کل
کشور
رشد متوسط کل کشور
جمعیت کل
استان قزوین
نرخ رشد استان قزوین
تعداد خانوار
استان قزوین
1355
33708744
7/2
536587
06/4
108032
1365
49445010
9/3
798898
94/1
155613
1375
60055488
5/1
968252
67/1
197969
1385
70495782
6/1
1143200
1
292256
1390
٧۵١۴٩۶۶٩
1.3
1201565

352632
(مأخذ: سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن سالهای 1335 تا 1390)
در دهه 1365- 1355 شهر استان به افزایش جمعیت خود ادامه داده و تعداد جمعیت این استان به 798898 نفر می رسد که نرخ رشدی بالغ بر 9/3 درصد را نشان می دهد. این نرخ رشد نشان از تثبیت و افزایش بالنسبه روند مهاجرپذیری استان قزوین دارد. جمعیت استان قزوین در سال 1390 و در آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن معادل 1201565 نفر با 12888خانوار برآورد گردیده است که بعد خانوار آن 84/4 نفر بوده است. نرخ رشد جمعیت روبه کاهش است وبرابر با 1درصد بوده است که نسبت به دوره قبل کاهش را نشان می دهد( مرکز انفورماتیک ایران ،1386). ( جدول 3-7).
جدول شماره (3-2)جمعیت نقاط روستایی و شهری و بعد خانوار استان به تفکیک شهرستانها
شهرستان
جمع
ساکن در نقاط شهری
ساکن در نقاط

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه دربارهاخلاق کار، اندرزنامه، فرهنگ و تمدن

Leave a Comment