منابع مقاله درمورد استان قزوین، نرخ رشد، بخش صنعت

روستایی
غیرساکن
 
خانوار
جمعیت
خانوار
جمعیت
خانوار
جمعیت
خانوار
جمعیت
کل استان…………..
352632
1201565
256963
878241
95473
322787
196
537
آبیک…………..
26954
93844
16917
59131
10037
34713
البرز…………..
59178
203276
52006
178578
7172
24698
بوئین زهرا…………..
47069
164723
18161
64921
28908
99802
تاکستان…………..
50267
172949
32249
111288
18018
61661
قزوین…………..
169164
566773
137630
464323
31338
101913
196
537
3-4-2-نسبت جنسی
نسبت جنسی عبارت است از نسبت تعداد مردان به زنان( زیاری، 1385: 155). نسبت جنسی جمعیت که بر پایه مقایسه تعداد مردان در مقابل هر 100 نفر زن سنجیده می شود، به لحاظ نقشهای متفاوت هر کدام از این دو جنس بر ساختار اقتصادی و اجتماعی حائز اهمیت است( مهدوی، 1374: 181).
بر اساس سرشماری سال 1335 از جمعیت 5747 نفری شهر قزوین، 2867 نفر مرد و 2880 نفر زن بوده اند که در نتیجه نسبت جنسی در این شهر برابر با 99 بدست می آید. به عبارت دیگر در این شهر در مقابل هر 100 نفر زن، 99 مرد وجود داشته است. در سال 1345 از جمعیت 8718 نفری شهرقزوین، 4439 نفر مرد و 4279 نفر زن بوده اند که در نتیجه نسبت جنسی در این دوره افزایش یافته و به 103 رسیده است؛ یعنی به ازای هر 100 نفر زن، 103 نفر مرد وجود داشته است. بالاترین نسبت جنسی در استان قزوین در دهه 1355 بوده است. دراین دوره از جمعیت 536587 نفری این استان، 277140نفر مرد و 259447 نفر زن بوده اند که درنتیجه آن نسبت جنسی این شهر به 110 رسیده است. به عبارتی در این دوره به ازای هر 100 نفر زن، 110 نفر مرد وجود داشته است.
در سرشماری 1365 جمعیت استان قزوین به 798898نفر می رسد که از این تعداد، 408190 نفر مرد و 390708نفر زن بوده اند. به عبارتی نسبت جنسی در این دوره 105 بوده است. در سرشماری 1375 نسبت جنسی در این شهر کاهش یافته و به یک حالت تعادل می رسد. جمعیت استان دراین دوره 968252 نفر می باشد که از این تعداد، 491111نفر مرد و 477141نفر زن بوده اند که در نتیجه نسبت جنسی در این شهر به 100 می رسد. در آخرین سرشماری عمومی جمعیت در سال 1390، جمعیت استان قزوین به 1201565 نفر می رسد که از این تعداد 609804 نفر مرد و 591761نفر زن بوده اند که نسبت جنسی آنها برابر با 102 بوده است؛ یعنی به ازای هر 100 نفر زن، 102 نفر مرد وجود داشته است( مرکز آمار ایران ،75-1365).
جدول شماره(3-3)جمعیت استان قزوین بر اساس جنس
شرح
جمعیت
 
مرد و زن
مرد
زن
کل استان
 
 
 
آبان ١٣۵۵
536587
277140
259447
مهر١٣۶۵.
798898
408190
390708
آبان ١٣٧۵
968252
491111
477141
آبان ١٣٨۵
1143200
583869
559331
آبان ١٣٩٠
1201565
609804
591761
نقاط شهری
 
 
 
آبان ١٣۵۵
172676
91458
81218
مهر١٣۶۵
412300
211502
200798
آبان ١٣٧۵
575138
293589
281549
آبان ١٣٨۵
777975
397495
380480
آبان ١٣٩٠
878241
445578
432663
نقاط روستایی
 
 
 
آبان ١٣۵۵
363911
185682
178229
مهر١٣۶۵
386598
196688
189910
آبان ١٣٧۵
393114
197522
195592
آبان ١٣٨۵
365203
186362
178841
آبان ١٣٩٠
322787
163956
158831
جدول شماره(3-4) جمعیت ساکن براساس تفکیک شهرستانها استان قزوین
شهرستان
جمع
ساکن در نقاط شهری
ساکن در نقاط روستایی
غیرساکن
 
خانوار
جمعیت
خانوار
جمعیت
خانوار
جمعیت
خانوار
جمعیت
کل استان
352632
1201565
256963
878241
95473
322787
196
537
آبیک
26954
93844
16917
59131
10037
34713
البرز
59178
203276
52006
178578
7172
24698
بوئین زهرا
47069
164723
18161
64921
28908
99802
تاکستان
50267
172949
32249
111288
18018
61661
قزوین
169164
566773
137630
464323
31338
101913
196
537
3-4-3- نرخ رشد جمعیت
یکی از اجزای برنامهریزی شهری و به ویژه برنامهریزی توسعه فیزیکی شهرها، جمعیت و شاخصهای رشد و ترکیب آن است. از آنجا که برآورد نیازمندیهای آینده یک شهر بستگی به پیش بینی صحیح جمعیت آن دارد، لذا باید برای آن برنامه‌ریزی مفید و مؤثری انجام گیرد تا بتوان عدالت اجتماعی را در آن پیاده کرده و به توسعه پایدار منتهی شود. روش های گوناگونی برای تعیین نرخ رشد جمعیت وجود دارد. یکی از این روشها مدل رشد نمایی است که به شرح زیر میباشد( زنجانی، 1376: 259):
(فرمول شماره 3-1)
r- نرخ رشد جمعیت
P1- جمعیت در سال مورد نظر
Po- جمعیت در سال پایه
t- تعداد سالهای بین سال پایه و سال مورد نظر
جدول 3-5- نرخ رشد جمعیت در کشور، استان قزوین
سال
1355
1365
1375
1385
1390
جمعیت کل کشور
33708744
49445010
60055488
70495782
٧۵١۴٩۶۶٩
نرخ رشد جمعیت کل کشور
90/3
96/1
61/1
1.3

جمعیت استان قزوین
5365587
798897
968252
1143200
1201565
نرخ رشد جمعیت استان قزوین
06/4
94/1
67/1
1

(تهیه کننده: نگارنده با استفاده از نتایج سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن سالهای 1355 تا 1390)
جدول (شماره 3-5 )، جمعیت و نرخ رشد آن را در کشور، استان قزوین از سال 1355 تا 1390 را نشان می دهد. ارقام بدست آمده نشان میدهد که در دوره 45- 1355 نرخ رشد جمعیت شهری استان قزوین برابر با 06/4 درصد بوده است نرخ رشد جمعیت شهر قزوین در دوره65- 1355 به 94/1 درصد میرسد که نسبت به دوره قبل کاهش داشته است. این کاهش نرخ رشد ادامه داشته و در دهه75- 1365 به 67/1 رسیده است، نرخ رشد جمعیت استان قزوین در دوره 85- 1375 کاهش چشم گیری داشته و به رقم 1 درصد رسیده است؛ یعنی نرخ رشد جمعیت در این دوره در حدود 67/0 درصد کاهش داشته است که این کاهش نرخ رشد به دلایل گوناگون از جمله سیاست های جمعیتی دولت، افزایش آگاهی مردم از پیامدهای افزایش جمعیت و … بوده است .( مرکز آمار ایران،1390).
3-4-5- مهاجرت
مهاجرت عبارت از تغییر مکان جغرافیایی جمعیت ها، برای زمان دراز و یا قطعی است( فرید، 1383: 306). به بیان دیگر میتوان گفت، مهاجرت شکلی از تحرک جغرافیایی یا تحرک مکانی است که بین دو واحد جغرافیایی صورت می‌گیرد( تمنّا، 1375: 176). تحرکات فضایی یا جابجایی جمعیت و مهاجرت در بین سکونتگاه ها اعم از مناطق شهری و روستایی یکی از پدیده های مهم جمعیتی است که ریشه در مسائل اقتصادی و اجتماعی و یا سیاسی دارد. مهاجرت ها صرف نظر از آن که چه عواملی سبب پیدایش آنها هستند، پیامدهای مهمی بر ساخت و ترکیب جمعیت مبدأ و مقصد و ساختار اقتصادی و اجتماعی آنها دارد.
یکی از نکات مهم راجع به شهر قزوین نسبت به جایگاه آن با دیگر شهرهای استان، مسأله مهاجرت است. بر اساس آمار سال 1355 از کل مهاجران وارد شده به شهرستان قزوین، 1729 نفر به شهر قزوین مهاجرت کرده اند که از این تعداد 1085 نفر مرد و 644 نفر زن بوده اند. بررسیهای انجام شده نشان می دهد که قزوین طی دهه 65- 1355 شهری مهاجرپذیر بوده است. عمده مهاجرین شهر را عشایر اسکان یافتهای که قزوین را به عنوان یکی از نقاط خاتمه ییلاق خود می دانند، تشکیل داده است( سازمان برنامه و بودجه، 1371: 151). در دهه 65- 1355 مهاجران وارد شده به شهر قزوین به رقم 2913 نفر می رسد که از این تعداد 1459 نفر مرد و 1454 نفر زن بوده اند. در این دهه شهر قزوین با میزان سالانه 7/5 درصد، بالاترین میزان را به لحاظ مهاجرپذیری در بین 14 شهرستان استان به نسبت جمعیت داشته است و از لحاظ رتبه بندی شهرهای استان قزوین بر حسب جذب و اسکان مهاجران وارد شده در بین 34 شهر، رتبه هفتم را داشته است. البته این شهر از لحاظ میزان رشد سالانه مهاجرت در استان رتبه اول را دارا بوده است( ربانی، 1383: 43).
در سرشماری سال 1375 تعداد مهاجران وارد شده به شهرقزوین 2427 نفر برآورد گردیده است. از مجموع مهاجران وارد شده به این شهر در این دوره، 98/61 درصد متولد شهر یا آبادی شهرستان محل سرشماری، 80/23 درصد متولد شهرستان های دیگر استان و 40/13 درصد متولد شهرستان های دیگر استان ها بوده اند. در آخرین سرشماری انجام شده در سال 1385 تعداد مهاجران وارد شده به شهر قزوین برابر با 10812 نفر برآورد گردیده است که ازاین تعداد 3878 نفر در شهرستان محل سرشماری، 5508 نفر در سایر شهرستان های استان، 1403 نفر درشهرستان های سایراستان ها و 23 نفر از خارج از کشور به این شهر مهاجرت کرده اند. در بررسی علل مهاجرت به این شهر بیشترین مهاجرت ها مربوط به مهاجرت های تبعی یا پیروی از خانوار(4100 نفر)، تحصیل(2661 نفر) و جستجوی کار(838 نفر) بوده است. همچنین آمار و ارقام بدست آمده نشان دهنده این موضوع است که بیشترین گروه سنی که به این شهر مهاجرت کرده اند، گروه سنی 20 تا 24 سال بوده اند. عمده ترین دلایل مهاجرت این گروه سنی به ترتیب مربوط به تحصیل(1166 نفر)، پیروی از خانوار(633 نفر) و پایان خدمت وظیفه( 206 نفر) بوده است.
3-4-6-اشتغال و فعالیت
در برنامه ریزی برای توسعه و رشد شهر هدف از انجام مطالعات اقتصادی، شناخت ساخت و توان های کنونی و بالقوه اقتصادی شهر، بررسی چگونگی تأثیر این ساخت بر شکلگیری کالبد شهر در گذشته و حال، آینده نگری وضعیت اقتصادی – اجتماعی و در نهایت تعیین نحوه اثر گذاری دگرگونی های اقتصادی بر شکل گیری و توسعه فیزیکی شهر است( رفیعی، 1371: 2).
براساس آخرین آمار سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1390 از مجموع 58903 نفر جمعیت ده سال و بیشتر شهر قزوین،14/29 درصد از آن شاغل، 05/4 درصد بیکار و 64/65 درصد جزو جمعیت غیر فعال( محصل، دارای درآمد بدون کار، خانه دار و سایر) بوده اند. همچنین از مجموع 17170 نفر شاغل در شهر قزوین، 55/13 درصد در بخش کشاورزی، 39/29 درصد در بخش صنعت و 98/56 درصد در بخش خدمات فعالیت می کنند. درصد‌های فوق در مناطق شهری استان قزوین نیز به ترتیب 92/7 درصد برای کشاورزی، 45/29 درصد برای بخش صنعت و 55/62 درصد برای بخش خدمات می باشد.
آمارهای مربوط به شهر قزوین نشان می‌دهد که که نقش اقتصادی آن بیشتر خدماتی( 98/56 درصد) می‌باشد و بخش صنعت( 39/29 درصد) در مرحله دوم قرار دارد. همچنین بیشترین افراد شاغل در بخش خدمات، شاغلین بخش عمده فروشی و خرده فروشی با 64/14 درصد هستند. با دقت در آمار مربوط به بخش صنعت، در می‌یابیم که بیشتر افرادی که در بخش صنعت فعالیت می‌کنند شاغلین بخش ساختمان هستند. به عبارت دیگر، بسیاری از شاغلین شهر قزوین، کارگران ساختمانی هستند و 03/19 درصد از افراد شاغل را تشکیل می دهند و 12/9 درصد را شاغلین بخش صنعت- ساخت تشکیل داده‌اند. به طور کلی در شهر قزوین شاغلین بخش ساختمان با اختصاص 03/19 درصد شاغلین شهر به خود، بیشترین سهم از شاغلین را داشته است و سپس به ترتیب بخشهای عمده فروشی و خرده فروشی با 64/14 درصد، کشاورزی، شکار و جنگلداری با 55/13 درصد، حمل ونقل وانبارداری با 68/11 درصد و آموزش با 92/10 درصد در مکانهای بعدی قرار گرفته اند. بقیه گروههای فعالیتی کمتر از 10 درصد داشته اند (گزارش اوضاع اقتصادی و اجتماعی استان قزوین،1390) ( جدول 3-6).
جدول 3-6- برآورد تعداد شاغلان و گروههای عمده فعالیت در شهرقزوین و مناطق شهری استان قزوین
شهر قزوین
مناطق شهری استان قزوین
مشاغل
گروههای عمده فعالیت
تعداد
درصد
تعداد
درصد
کشاورزی
کشاورزی، شکار،

مطلب مشابه :  منابع مقاله درموردحمل و نقل، طبقه بندی، محصول گردشگری

Leave a Comment