مقاله رایگان با موضوع قصد مجرمانه

ف قوم(معین،1353، 2263). در المعجم البسیط نیز به معنای جماعت و مردم(ناصرعلی،1380: 331) به کار رفته است. در جای دیگری آمده است: ملأ به فتح میم و لام به معنای اجتماع، کنکاش، گروه مردم، گروهی از اشراف که ابهت و هیبت آنان چشم را پر میکند، آشکارا، هویدا (عمید،1364: 985). علاوه بر ملأ، در مورد معنای عام نیز به چند مورد اشاره میکنیم. در فرهنگ اصطلاحات معاصر کلمه عام به معنای فراگیر کلی، شامل، همه جانبه آمده است( میرزایی، 1388: 422) در فرهنگ عمید آمده است: همه را فرا رسنده، تودهی مردم، همگانی، خلاف خاص (عمید،1364: 724). همین طور در معنای دیگری آمده است: همه را فراگیرنده، عموم را فرا رسنده، تمام، همهی مردم، مقبل خاص، مردم جاهل و نادان(معین، 1353: 2269). علاوه بر این، درمعنای مردم کوچه و بازار و هم چنین علن و لفظی که دلالت بر بیش از یک واحد کند نیز به کار رفته است .(جعفری لنگرودی، 1363: 2841)مرحوم دهخدا در لغت نامه ملأعام را به معنای در معبر، در کوی وکوچه ، انجمن، محفل وآشکارا آورده است (دهخدا، 1373: 1894).
به نظر میرسد که مراد از عام، همان مردم عادی و عوام باشد.در ترکیب این دو کلمه (ملأعام) نیز این گونه آمده است: در حضور(جعفری لنگرودی،1363: 3489).
با توجه به مطالبی که ذکر شد، آنچه با در نظر گرفتن عرف از عبارت گذر” در ملأعام” مدنظر است، در حضور همگان یا در حضور عوام میباشد. هرچند که دو واژهی ملأ و عام تقریبآ در معنای مشابهی به کار رفتهاند ولی با کنار هم قرار دادن این دو واژه، حضور جمع کثیری از افراد عادی قریب به ذهن میباشد.
اصطلاحی
در خصوص اصطلاح ملأعام نه تنها تعریفی از آن در قانون و آئیننامههای اجرائی ذکر نشده و قانونگذار آن را تعریف نکرده است بلکه در نوشتهها و آثار حقوقدانان نیز اشارهای به آن نشده و مورد تجزیه و تحلیل قرار نگرفته است. اما با دقت در رویه عملی دادگاهها که گاهی از مواقع مجازات را در حضور مردم و در مکانهای پر جمعیت نظیر میادین اصلی و چهار راهها اجرا میکند میفهمیم که مکان اجرای مجازات و حضور فیزیکی مردم از ارکان اساسی ملأعام به شمار میآیند.
تعبیر در ملأعام اصطلاحاً به معنای در انظار عموم و در معرض دید مردم کوچه وبازار میباشد و هنگامی که صحبت از اجرای مجازات در ملأعام میشود، بدین مفهوم است که نمایش اجرای مجازات در میان مردم، که اغلب در میادین مرکزی شهر و یا روستا ومحل رفت وآمد عموم ویا در محل ارتکاب جرم انجام میگیرد، علی الاصول بدون هیچگونه محدودیتی ومانعی صورت میگیرد. در مراسم اجرای مجازات در ملأعام معمولاَ همه افراد میتوانند در صحنه اجرای حکم حاضر شده واجرای مجازات بر محکوم را نظاره کنند(لعل علیزده، 1381: 13).
ملاحظه میشود تفاوت آشکاری بین دو اصطلاح علن وملأعام وجود ندارد وشاید بتوان گفت این دو کلمه مترادف یکدیگر میباشند بدلیل اینکه علنی به معنای ظاهر وآشکار نمودن امری در محل خاصی بدون اینکه ممانعتی برای حضور افراد در آن محل ایجاد شود و ملأعام نیز به معنای حاضر نمودن مجرم در محل آمد وشد مردم از جمله میادین، کوچه وبازار و مراکز شهر وسپس اجرای مجازات در منظر مردم میباشد.
با دقت در مکانهایی که مجازات در آن مکانها اجرا میشود( میادین اصلی و چهار راهها) متوجه میشویم مکانی که از آن ملأعام استنباط میشود مکانهای عمومی بوده که افراد اجتماع به راحتی و بدون هیچ محدودیتی و در هر زمانی که بخواهند میتوانند در آن مکانها حاضر شده و یا رفت و آمد نمایند. اینک با در نظر گرفتن این دو ویژگی میتوانیم ملأعام را اینگونه تعریف نماییم:
ملأعام عبارت از اجتماع و حضور فیزیکی حداقل سهنفر از افراد جامعه در کلیه مکانهایی که عموم مردم به راحتی و بدون هیچگونه محدودیتی میتوانند در آن مکانها حاضر شده و یا رفت و آمد نمایند.
در تعریف فوق دو رکن حضور مردم و مکان حضور مردم به عنوان ارکان اساسی و تشکیلدهندهی ملأعام مورد توجه واقع شده است.
تعریف فقهی مجازات در ملأعام
پیش از تعریف اعمال مجازات در ملأعام از دیدگاه فقهی باید اذعان داشت که در میان فقها در خصوص اصطلاح ملأعام اختلاف نظر است، برخی از فقها عقیده دارند اصلا موضوعی با عنوان ملأعام در فقه نداریم و این اصطلاح یک اصطلاح فقهی نیست و در منابع شرع نیامده است و گروهی دیگر در مقابل معتقدند از آیه دو سوره نور و روایات میتوان عنوان ملأعام را استنباط نمود؛ شایان ذکر است هر دو گروه در تایید نظرشان به آیه 2سوره مبارکه نور استناد میکنند.

با توجه به تعاریفی که از اعمال مجازات در ملأعام از دو دیدگاه حقوقی و فقهی ارائه خواهیم نمود و با در نظر گرفتن رویه عملی دادگاهها که گاهی از مواقع مشاهده میشود که مجازات را در ملأعام اجرا میکنند میتوان اینگونه نتیجهگیری کرد که مقصود ما از اعمال مجازات در ملأعام در این پایاننامه تعریف حقوقی است نه تعریف فقهی. چرا که در فقه همانگونه که اشاره شد مجازات در حضور مومنان اجرا میشود و اجرای مجازات محدود و مختص به برخی جرایم است و به اجرای مجازات در ملأعام در رابطه با سایر جرایم اشارهای نشده است در حالیکه در محافل حقوقی صحبت از حضور تمام اقشار جامعه اعم از مسلمان و غیر مسلمان و صحبت از تمام مجازاتها اعم از حدود و قصاص و تعزیرات است که قابلیت اجرا در ملأعام را دارند. بنابراین تعریف فقهی اجرای مجازات در ملأعام موضوع بحث ما در این پایاننامه نیست هرچند ناگذیریم در فصل دوم به اختصار اشارهای به آن بکنیم.
ملاک و معیار ملأعام
همانطور که در تعریف ملأعام بیان نمودیم حضور فیزیکی مردم و مکانی که مردم در آن جمع میشوند، ارکان اساسی ملأعام به شمار میرود. بنابراین در این مبحث سعی میشود به این سوال پاسخ داده شود که آیا این دو شرط( حضور مردم و اجتماع) باید توامان و همزمان با یکدیگر وجود داشته باشد یا اینکه اگر فقط یکی از شرایط محقق شد مامورین اجرا میتوانند مبادرت به اجرای مجازات کنند؟ به عنوان مثال، مامورین اجرای مجازات مردم را از زمان و مکان اجرای مجازات آگاه میکنند و مردم با وجود آگاهی از اجرای مجازات، در مکانی که تعیین شده است حاضر نمیشوند؛ در این صورت آیا مامورین حکومتی میتوانند بدون حضور مردم مجازات را اجرا کنند؟ و اگر حضور مردم لازم است، چند نفر باید در صحنه اجرای مجازات حضور داشته باشند تا عنوان ملأعام بر این تعداد از افراد صدق کند؟
از سوی دیگر ممکن است مجازات در حضور عدهای از افراد و در مکانی اجرا شود که آحاد افراد اجتماع اجازه حضور در چنین مکانهایی را نداشته باشند مثلا مجازات در واحد اجرای احکام و در حضور کارمندان دادگاه و یا در یک پادگان نظامی و در حضور پرسنل آن پادگان اجرا شود. آیا اجرای مجازات در چنین مکانهایی میتواند عنوان عنوان اجرای مجازات در ملأعام را داشته باشد؟
برای دستیابی به پاسخ سوالات مطروحه لازم است که با خصوصیات و معیار ملأعام آشنا شویم. از آنجایی که در حقوق موضوعه مسائل فوق توسط حقوقدانان بررسی نشده و چون منبع اصلی حقوق موضوعه ایران حقوق جزای اسلام میباشد، در این بخش از بحث سعی میشود با توجه به عقاید و نظرات فقها و اندیشمندان اسلامی به سوالات مذکور پاسخ داده شود و به طور مفصل به ارکان تشکیل دهنده آن میپردازیم.
حضور مردم
همانطور که در تعریف ملأعام بیان نمودیم حضور فیزیکی مردم یکی از ارکان اساسی ملأعام به شمار میشود. در خصوص اصل حضور مردم در مراسم اجرای مجازات اختلاف نظری بین فقها دیده نمیشود و مستند آن را نیز آیه شریفه ولیَشهَد عَذَابَهُمَا طَائِفَه مِنَ المُومِنِینَ دانستهاند.
با وجود این در خصوص وجوب یا استحباب حضور مردم اختلاف نظر وجود دارد- که در فصل دوم به طور مفصل به آن خواهیم پرداخت- طبق دیدگاه اول که قائل به استحباب اجرای مجازات در ملأعام هستند، در صورت عدم حضور مردم در صحنه اجرای مجازات، علیرغم اعلام قبلی اجرای مجازات در ملأعام، مامورین مجری حکم میتوانند مجازات را اجرا کنند اگرچه مردم حضور نداشته باشند؛ زیرا حکومت به وظیفه خود عمل کرده و مردم را از زمان و مکان اجرای مجازات آگاه کرده است و افراد جامعه با وجود اینکه میتوانند در صحنه اجرای مجازات حاضر شوند از رفتن به مکان اجرای مجازات خودداری میکنند. در توجیه این دیدگاه دو دلیل ذکر شده است: اولآ اصل عدم وجوب است، ثانیا امر مذکور در آیه 2 سوره مبارکه نور دلالت بر استحباب دارد.
از نظر دیدگاه دوم که قائل به وجوب حضور مردم در صحنه اجرای مجازات است. در صورت عدم حضور مردم، علیرغم اعلام قبلی اجرای مجازات در ملأعام و آگاهی مردم از زمان و مکان اجرای مجازات ، مامورین مجری حکم نمیتوانند مجازات رااجرا کنند و باید اجرای مجازات را به تاخیر اندازند تا گروهی از مردم در صحنه اجرای مجازات حاضر شده و از نزدیک شاهد اعمال مجازات بر محکوم علیه باشند چراکه فلسفه اجرای مجازات در ملأعام رعایت جنبه ارعابی مجازات و عبرت سایرین بود و لازمه حصول این نتیجه، حضور مردم در صحنه اجرای مجازات است و عدم حضور افراد اجتماع با فلسفه تشریع اجرای مجازات در ملاءعام که همانا ارعاب و عبرتی عمومی است منافات دارد.
شایان ذکر است این گروه (طرفداران وجوب حضور مردم در صحنه اجرای مجازات) مستند حکم به وجوب حضور گروهی از مردم را این دانستهاند که آیه شریفه ولیشهد عذابهما طائفه من المومنین امر به حضور گروهی از مومنین کرده و امر، نشان دهنده وجوب حکم میکند.
هر دو دیدگاه مستند به آیه 2 سوره مبارکه نور است که گروهی از فقها از آن استحباب حضور مردم در صحنه اجرای مجازات را استنباط میکنند و گروهی نیز وجوب حضور مردم را، که غلبه یکی بر دیگری با توجه به مبانی استدلال روشن نیست.
قانونگذار جمهوری اسلامی ایران از بین دو نظریه فوق در قانون مجازات اسلامی سابق در ماده 101دیدگاه دوم یعنی وجوب حضور مردم در صحنه اجرای مجازات را پذیرفته بود و بر اساس این ماده حضور فیزیکی مردم یکی از ارکان اساسی و تشکیل دهنده ملأعام محسوب میشود و در صورت عدم حضور مردم مامورین اجرا نمیتوانند شروع به اجرای مجازات نمایند و باید صبر کنند، تا گروهی از مردم در صحنه اجرای مجازات حاضر شده و در حضور آنها شروع به اجرای مجازات نمایند ولی در حال حاضر قانونگذار با چرخشی کامل و بر اساس ماده 499 آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از نظر سابق خود عدول کده و اصل را بر غیر علنی بودن مجازات اعلام کرده است. راجع به این مواد در فصل دوم به تفضیل بحث خواهد شد.
خصوصیت مکانی
یکی دیگر از ارکان ملأعام مکان اجرای مجازات است، بدین توضیح که مکان و محل اجرای مجازات باید به گونهای باشد که آحاد افراد اجتماع بتوانند در زمان اجرای مجازات به راحتی و بدون هیچگونه محدودیتی در آن مکانها حاضر شده و رفت و آمد نمایند. ممکن است مجازاتدر حضور عدهای از مردم و در مکانی اجرا شود که عموم مردم اجازه ورود به آن مکانها را نداشته باشند. مثلا مجازات در واحد اجرای احکام و در حضور کارمندان دادگاه اجرا شود؛ در اینگونه موارد هرچندمجازات در حضور عدهای از مردم اجرا میشود ولی چون مکان اجرای مجازات به گونهای است که آحاد افراد اجتماع نمیتوانند در آن مکانها حاضر شوند و تنها گروهی خاص حق ورود به این مکانها را دارند نمیتوان گفت که مجازات در ملأعام اجرا شده است.
بنابراین درست است که حضور مردم یکی از شرایط لازم در اجرای مجازات در ملأعام است ولی این شرط به تنهایی کافی نبوده و مکان اجرای مجازات باید طوری باشد که عموم مردم بتوانند به راحتی در حین اجرای مجازات در آن مکانها حاضر شوند هرچند در زمانهای دیگر حق ورود و رفت و آمد به آن مکانها را نداشته باشند.

مطلب مشابه :  نوع رژیم سیاسی

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

بنابراین برای اینکه عنوان ملأعام بر اجرای مجازات صدق کند باید هر دوشرط (شرط حضور مردم و شرط مکانی) توامان و با هم وجود داشته باشد؛ حصول یکی از شرایط به معنای حصول شرط دیگر نبوده و هر دو شرط لازم و ملزوم یکدیگرند. بنابراین در اعمال مجازات در ملأعام هم باید مردم حضور داشته باشند و هم مکان اجرای مجازات باید طوری باشد که عموم مردم بتوانند به راحتی در آن مکانها حاضر شوند تا بتوان اظهار داشت مجازات در ملأعام اجرا شده است.
مراد از اعمال مجازات در ملأعام از دیدگاه فقهی یعنی:گروهی از مومنان قبل از اجرای مجازات در محل مجازات حاضر بوده و از نزدیک شاهد اجرای مجازات بر محکوم علیه باشند.
در فصل دوم با لحاظ قرار دادن این آیه شریفهبه تعریف اعمال مجازات در ملأعام میپردازیم و این موضوع را که آیا در فقه اصطلاح ملأعام وجود دارد یا خیر؟ را در به طور مختصر مورد بررسی قرار میدهیم.
1-1-1-4 تعریف مجازات
کلمه مجازات در زبان عربی به معنای اعطاء الجزاء علی العمل بیان شده است(سیاح، 1375) مجازات از الفاظی چون پاداش، کیفر، سزا و پدافره در زبان فارسی و کلماتی چون قصاص و جزا و عقاب در زبان عربی بیان شده که این نشان دهنده اهمیت اصل مجازات در جوامع مختلف بشری است (شامبیاتی،1382: 277). قانونگذاران در متون قانونی چه در حال حاضر و چه در سابق تعریفی روشن و صریح از کیفر یا مجازات ذکر نکرده اند، اما حقوقدانان معاصر تعاریف متعدد و گوناگونی ابراز داشتهاند که با نقل پارهای ازاین تعاریف، به بررسی تعریف مجازات میپردازیم:
دکترگلدوزیان در تعریفی از مجازات بیان میدارد که:”مجازات عبارت است از تعذیب ویا عقوبتی که به خاطر تعرض به نظام اخلاقی و ایجاد اختلال در نظم اجتماعی از طریق ارتکاب جرم به عمل آمده است”(گلدوزیان،1384: 53)، همچنین دکتر محمد باهری چند تعریف از مجازات ارائه نموده که در زیر به دو مورد از آنها اشاره میکنیم:”مجازات عبارت است از آزاری که قاضی به علت ارتکاب جرم و به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن، برای شخصی که مقصر است برطبق قانون تعیینمیکند”(باهری، 1380: 366) دکتر باهری در قسمتی از کتابش مجازات را اینچنین تعریف میکند: “مجازات صدمهای است که قوه مدیره جامعه به کسی میزند و مطابق اصول وقت عمل او جرم تشخیص داده شده وبه ترتیب معمول زمان جرم او محرز شدهباشد”(همان: 569)
دورکیم، کیفر را واکنش خاصی از طرف جامعه در برابر جرم دانسته است(گسن، 1370: 9).تعاریف ذکر شده اکثراَتعریف مجازات رابه رنج و آزار ، زیان و صدمه بیان کردهاند ، این با وجودی است که این تعاریف آثار مجازات را ذکر نموده و مجازاتهای بدنی را مدنظر داشتهاند پس نمی توان مجموعاَ آنها را تعاریف کاملی از مجازات دانست. به نظرمیرسد تعریف جامع از مجازات که بیانگر ماهیت واقعی آن باشد واجد شرایط زیر باشد:
1. شخصی بودن مجازات نسبت به مجرممیباشد. منظور از شخصی بودن مجازات و محکومیتاین است که مسوولیت جرم و نتایج محکومیت فقط متوجه مجرم بوده و عوارض آن به هیچ وجه متوجه فامیل و کسان مجرم نخواهد شد. عدل و انصاف اقتضاء میکند که مجازات فقط در مورد شخص مجرم اعمال شود و به نزدیکان و اقربای وی تسری داده نشود.
2. مجازات باید به موجب قانون باشد. یعنی طبق اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها که هم برتعیین جرایم و هم برتثبیت مجازاتها و کمیت آن حاکم است، نباید مجازاتی خارج از نص صریح قانون اعمال شود.
3. مجازات را باید محکمه صلاحیتدار تعیین کند. به این ترتیب هیچ مقام و یا مسئولی که سمت قضایی ندارد نمیتواند برمسندقضا بنشیند و حکم به مجازات بدهد.
4. مجازات ضمانت اجرای نظم اجتماعی است. از آنجا که مجازات آزار و شکنجهای است که مجرم به علت نقض اوامر و نواهی قانونی میبایست تحمل کند پس مجازات ضمانت اجرای پارهای از اوامر و نواهی قانونگذار است که برای نظم اجتماع به کار میرود. اگر شخصی که قصد مجرمانه دارد، بداند که قصد مورد نظر وی در صورت محقق شدن هیچ گونه تبعات قانونی (مجازات) بدنبال ندارد آسوده خاطر دست به ارتکاب جرم میزند و مجازات میتواند به عنوان ضمانت اجرای فعل مجرمانه تلقی بشود. وموجب تشفی خاطر زیاندیدگان گردد، در نتیجه میتوان مجازات را اینگونه تعریف نمود:
مجازات ابزاری قانونی است که به عنوان واکنش جامعه در برابر جرم و برای جبران

Leave a Comment