دانلود پایان نامه ارشد درمورد قرآن کریم، جامعه اسلامی، امیرالمومنین

ویژگی‌های خاصی داشته باشد تا شایستگی مقام امامت را از جانب خداوند احراز کند و جز خداوند ـ که بر زمین و زمان احاطه دارد ـ کسی عالم به عصمت و افضلیت افراد نیست؛ پس به سبب اینکه امت به امور غیبی علم ندارند، نمیتوانند شخصی که چنین صفاتی دارد را شناسایی کنند؛ در نتیجه خداوند بر امامت امام، تصریح می‌فرماید؛ با تصریح خداوند هیچ گونه شک و شبهه ای در اختصاص این مقام به فرد باقی نخواهد ماند. در واقع، شیعه تصریح می‌کند که جایز نیست امر خلافت را در اختیار افراد امت یا افرادی از مردم که اهل حل و عقد هستند واگذار نمود؛ زیرا عقل سلیم حکم میکند که انتخاب و انتصاب امامی که حجت خداست ـ و باید ویژگی‌هایی چون عصمت، افضلیت، علم، معجزه، ایمان و شجاعت را دارا باشد ـ نمی‌تواند به عهده افرادی قرار داده شود که خود از این ویژگی‌ها یا بی بهره اند یا بهره اندکی دارند.
شرایط امام و ویژگیهای امام
بر این اساس، مهم‌ترین شاخصه‌های امامت در تفکر شیعی عبارتند از: علم کامل به احکام و معارف اسلامی، عصمت علمی و عملی، نصب الهی و نصّ شرعی. برتری داشتن امام بر افراد مشمول امامت او نیز از دیگر شاخص‌های مهم امامت است که برخی از متکلمان غیرشیعی نیز در حدّ شرط کمال یا شرط لزوم، به صورت مقید پذیرفته‌اند. 2
صحاح سته
صحاح ستّه یا کتابهای شش گانه کتب حدیث معتبر نزد اهل سنت. علمای بزرگی از شیعه و اهل سنت از برخی احادیث نامعتبر در این کتب یاد کرده‌اند با این حال این کتب پس از قرآن کریم مهمترین منابع دینی است که در دسترس اهل سنت است و این کتابها توسط علمای اهل سنت و علمای شیعه مطالعه و استفاده می‌شود. این کتب عبارت اند از:
صحیح بخاری، صحیح مسلم، سنن ابوداود، سنن ترمذی، سنن نسائی، سنن ابن ماجه.
در بین این کتابهای حدیث، لفظ صحیح تنها به دو کتاب صحیح بخاری و صحیح مسلم اختصاص داده می‌شود در حالی که چهار کتاب حدیث دیگر، هم شامل احادیث صحیح و هم غیر صحیح هستند. بنابراین لفظ صحاح سته (یعنی کتابهای صحیح شش گانه) به اشتباه در بین عموم رایج شده است.
شخصیت امام علی
امیر المومنین علی بن ابیطالب در روز جمعه 13 رجب سال 30 عام الفیل مطابق با 599 میلادی در خانه کعبه به دنیا آمد. پدر بزرگوارشان عمران بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدمناف، و مادر گرامی شان فاطمه بنت اسد بن هاشم بن عبدمناف است. از نامهای ایشان صفدر، عین الله، اسدالله، سیف الله و قدرت الله است. و کنیه آن حضرت ابوتراب، ابوالحسن و ابوالحسنین بوده است. از مشهورترین القاب ایشان مرتضی، امیرالمومنین، امام المتقین، اخ الرسول و زوج البتول است. حضرت در دامان پر مهر رسول گرامی اسلام رشد وپرورش یافت و در ده سالگی نخستین مردی بوده که به ان حضرت ایمان آورد. ایشان در شب 24 ماه رمضان سال 2 هجرت با دخت گرامی نبی مکرم اسلام ازدواج نمود و در اکثر غزوات پیامبر اسلام ایشان را همراهی می‌نمود. تا اینکه در روز 18 ذیحجه در حجه الوداع سال 10 هجرت در محلی بنام غدیر خم در حضور تمام همراهان پس از خواندن خطبه غرایی پیامبر اسلام او را به عنوان جانشین و وصی خویش از جانب خداوند به مسلمانان معرفی نمود.
لکن پس از وفات رسول اکرم سفارش ایشان در این خصوص زیر پا نهاده شد و حق وصایت و خلافت ایشان نادیده گرفته شد، سرانجام پس از قتل عثمان در روز 18 ذیحجه سال 35 هجرت، در روز جمعه 25 ذیحجه هفت روز پس از شورشی که در گرفته بود، مسلمانان با علی بن ابیطالب بیعت نمودند. در طول دوران خلافت ایشان جنگها و شورشهایی به وقوع پیوست تا اینکه پس از گذشت شصت و دو سال و دو ماه و هفت روز از سن شریفشان در 21 رمضان سال 40 هجری در مسجد کوفه به ضرب شمشیر ابن ملجم مرادی به درجه شهادت رسید و همای روح بلند پروازش از قفس تن پرواز کرد. 3
علی پس از پیامبر شایسته ترین فرد برای اداره امور جامعه اسلامی بود. در حوزه اسلام جز پیامبر اسلام هیچ کس از نظر فضیلت، تقوا، بینش فقهی، قضائی، جهاد و کوشش در راه خدا و سایر صفات عالی انسانی به پایه علی نمی‌رسید. به دلیل همین شایستگی ها، حضرت بارها به دستور خدا و توسط پیامبر اسلام به عنوان رهبر آینده مسلمانان معرفی شده بود که از همه آن‌ها مهم تر جریان غدیر است.
فصل دوم: معرفی صحاح سته
گفتار اول: صحیح بخاری
کتاب صحیح بخاری معتبرترین کتاب اهل سنت پس از قرآن کریم است که به جمع آوری روایات در ابواب مختلف پرداخته است.بخاری سال‌های متمادی برای جمع آوری احادیث نزداساتید گوناگون به تحصیل مشغول بوده است. اگر چه کتاب مزبور از جایگاهی رفیع نزد اهل سنت برخورداراست؛ اما منصفان و محققان از اهل سنت، به نقاط ضعفی راجع به این کتاب اشاره کرده اند. اموری ھمچون نقل به معنا، نقل احادیث مجعول، نقل حدیث از افراد مجهول و کذاب، نقل ناقص حدیث و… از نقاط ضعف این کتاب به شمار می‌آید. همچنین عدم توجه به فضایل اهل بیت را می‌توان نشان از تعصب وی دانست.
قرآن کریم به عنوان معجزه جاویدان پیامبر گرامی اسلام دربردارنده کلیات احکام و معارف است و بیان جزئیات احکام را به عهده پیامبر اکرم و جانشینان آن حضرت وا گذار کرده است از این رو برای شناخت کا مل د ین، توجه به احاد یث صادر شده از سوی آن بزرگواران از اهمیت به سزایی برخوردار است.
با وجود این، تاریخ حدیث حکایت از وقوع یک برهه تاریک زمانی دارد که همان دوران منع کتابت حدیث بود. سال‌ها بعد که چنین منعی برداشته شد، تلاش‌های فراوانی برای جمع آوری احادیث از سوی اندیشمندان شیعه و سنی صورت گرفت. در میان مجامع روایی اهل سنت، کتاب صحیح بخاری از اعتبار و منزلت ویژه ای برخوردار است؛ به گونه ای که در برخی از دیدگاه‌ها به عنوان برترین کتاب، پس از قرآن کریم از آن یاد شده است.
نگاهی به زندگی بخاری
محمد بن اسماعیل بن ابراهیم بخاری صاحب کتاب صحیح معروف به صحیح بخاری در شوّال سال 194 هجری به دنیا آمده است.4
خانواده ی وی اصالتا ایرانی و پیرو مذهب زرتشت بودند و اولین کسی که از خانواده ی او اسلام آورد، جدّ پدرش « مغیره » بود که با واسطه ی استاندار بخارا، ، « یمان جعفی » اسلام آورد.
از آنجا که مغیره و فرزندانش غلام او بودند به بخاری« جعفی » نیز می‌گفتند، بنابراین نسبت او به جعفی نسبت خویشاوندی و نسبی نبوده است. پدر بخاری در جوانی درگذشت، در این هنگام بخاری کودکی خردسال بود که در دامان مادرش رشد کرد. پدر بخاری ثروت زیادی برای فرز ندش برجای گذاشت.
در کتاب فتح الباری آمده است که بخاری در نوجوانی بینایی خود را از دست داد. مادرش، حضرت ابراهیم را در خواب دید و آن حضرت به او گفت: ای زن خداوند بینائی را به پسرت برگردانده است » صبح شد در حالی که خداو ند او را شفا داده بود و بعد از شفا یافتن در شبهای مهتابی حدیث می‌نوشت.5 بخاری در سن ده سالگی کار حفظ را آغاز کرد و کتاب‌های ابن مبارک و وکیع که از مشاهیر و محدثین قرن بودند، را حفظ کرد. وی قبل از شانزده سالگی به جمع آوری و حفظ حدیث پرداخت، تا اینکه در این شاخه به نبوغ رسید. خودش گفته است که صد هزار حدیث صحیح و دویست هزار حدیث غیر صحیح حفظ بوده است.6 وی بخشی از عمرش را در جمع آوری حدیث و گردش از شهری به شهر دیگر در پی یافتن حدیث گذراند. سرانجام ششصد هزار حدیث گرد آورد و صحیح را از بین آنان برگزید.7 بخاری سرانجام در اول شوال سال 256 در 62 سالگی، در روستای خرتنگ از توابع سمرقند به عالم باقی پیوست.8
بخاری در نگاه محدّثان اهل سنّت
به نظر محدثان اهل سنت، بخاری از موثق ترین و معروف ترین محدثان اسلام می‌باشد. ابن عماد حنبلی گوید: بخاری از هزار نفر از علماء روایت نقل کرده که همگی معتقد بودند ایمان عبارت است از: گفتار و کردار.9 محمود بن عمر عقیلی گوید: زمانی که بخاری، صحیح را تألیف کرد آن را بر احمد بن حنبل، یحیی بن معین و علی بن مدنی، عرضه کرد. آنان همه کتاب جز چهار حدیث را پسندیده و صحیح دانسته اند.10
دارالقطنی گفت: اگر بخاری نمی‌بود، مسلم نیشابوری، کتاب صحیح را نمی‌نوشت، مسلم هیچ کاری نکرد، غیر اینکه کتاب بخاری را گرفت و روی آن کار کرد و چیزهایی نیز به آن افزود.11 اعتماد محدثین نسبت به او به حدی رسید که ابوالحسن مقدسی گفت: تمام روایات صحیح از پل گذشته اند.12
کتاب صحیح بخاری در نگاه اهل سنت
ظاهرا محدثان اهل سنت اتفاق نظر دارند که بخاری اولین کسی بود که برای جدا کردن حدیث صحیح از غیر صحیح اقدام کرده است. وی ششصد هزار حدیث گرد آورد و صحیح را از بین آنان برگزید.13 بعضی از محدثان از وی نقل می‌کنند که گفت: هیچ حدیثی را در صحیح نگنجاندم، مگر اینکه قبل از آن غسل کردم و دو رکعت نماز گزاردم.14 وی شانزده سال در جستجوی حدیث بود تا این که صحیح را به اتمام رسانید.15 رشید رضا می‌گوید: احادیث صحیح بخاری بطور کلی از نظر صنعت حدیث و تحقیق، صحیح تر از دیگر مجامع حدیثی است، و صحیح مسلم نیز در رتبه ی پس از آن قرار دارد.16 محمد ابوریه می‌نویسد:
صحیح بخاری صحیح ترین کتاب، بعد از کتاب خداست.17
بررسی صحیح بخاری
به نوشته برخی محققان، تعداد احادیث صحیح بخاری به هفت هزار ودویست و هفتاد و پنج حدیث میرسد که احادیث غیر تکراری آن، چهار هزار می‌باشد.18
صحیح بخاری، دارای 9 جزء و بیش از 100 کتاب و 3450 باب می‌باشد وهمانگونه که گذشت، تعداد احادیث آن را با مکررات، 7275 و با حذف آنها به 4000 حدیث دانسته اند. تاکنون 59 شرح (تام و ناقص) بر آن نوشته اند. و تنها 11 شرح از آنها چاپ شده اند. همچنین تا به حال 28 دانشمند بر صحیح بخاری، پاورقی زده اند، و پانزده نفر، آن را طبق سلیقه ی خودشان، تلخیص نموده اند. و شانزده تن نیز بر آن، مقدمه نوشته اند.19 گر چه به نظر اهل سنت صحیح بخاری به منز له قرآن دوم است؛ و لی در عین حال برخی از محققین منصف اهل سنت گفته اند که بخاری و روات او معصوم از خطا نیست 20.
نقل به معنی
« أحیدر بن جعفر » وا لی بخارا گفت محمد بن اسماعیل روزی به من گفت چه بسا احادیثی که در بصره شنیدم و در شام نوشتم و چه بسا احادیثی که در شام شنیدم و در مصر نوشتم، به او گفتم: یا ابا عبدالله آنها را تمام نوشتی؟ وی ساکت شد21
محمد بن أزهر سجستانی می‌گوید من در مجلس سلمان بن حرب بودم »: و بخاری نیز همراه ما بود و گوش می‌داد، اما نمی‌نوشت بعضی پرسیدند که او چرا نمی‌نویسد؟ جواب دادند: و قتی به بخارا برگشت، از حفظ می‌نویسد.22
شواهدی از این دست، نشان از یک ضعف عمده در برخی از احادیث صحیح بخاری دارد که همان نقل به معنای برخی روایات است برخی محدثان نیز بر این باور بوده اند که صحیح بخاری در ثبت عین الفاظ حدیث، مقید نبوده و گهگاه نقل به معنی می‌کرده است.23
نقل حدیث مجعول
در صحیح بخاری بعضی از احادیث مجعول نیز به چشم می‌خورد، چرا که درآن احادیث، نشانه‌هایی وجود دارد که در علم درایه از علامات وضع به حساب می‌آید. از جمله آن احادیث، حدیث سحر شدن رسول خدا توسط عده ای از مردم است. این حدیث حتی از سوی برخی علمای اهل سنت مانند « محمد بن عبده » و « جصاص » مردود اعلام شده است، چرا که این حدیث صریحا با آیات قرآن در تعارض است:
نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا یسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ یسْتَمِعُونَ إِلَیکَ وَ إِذْ هُمْ نَجْوَى إِذْ یقُولُ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلاَّ رَجُلاً مَسْحُوراً 24
هنگامى که به سوى تو گوش فرا مى‏دارند ما بهتر مى‏دانیم به چه [ منظور ] گوش مى‏دهند، و [ نیز ] آن گاه که به نجوا مى‏پردازند ؛ وقتى که ستمگران گویند: جز مردى افسون‏شده را پیروى نمى‏کنید.
انْظُرْ کَیفَ ضَرَبُوا لَک

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه دربارهاندرزنامه، اوشنر دانا

Leave a Comment